Γράφει ο Αλέξης Αντιμάντο

Πρόσφατα ο διευθύνων σύμβουλος της Qatar Airways, Akbar Al Baker, σε δημόσια τοποθέτηση του εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκεια του για το αντισυμμαχικό κλίμα που επικρατεί στις τάξεις της αεροπορικής συμμαχίας Oneworld, της οποίας η εταιρία του είναι μέλος, κατακεραυνώνοντας την στάση των Qantas και American Airlines τις οποίες ανοιχτά κατηγόρησε πως σαμποτάρουν τον αερομεταφορέα από το Κατάρ. Ο ισχυρός άνδρας της Qatar Airways απείλησε τότε πως η εταιρία θα αποχωρήσει από την αεροπορική συμμαχία εαν δεν σταματήσουν οι δύο προαναφερθείσες εταιρίες να ενεργούν σε βάρος της. Αξίζει να σημειωθεί πως αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά που ο καταριανός CEO απείλησε να αποχωρήσει η εταιρία του από την Oneworld, καθώς κάτι τέτοιο είχε αφήσει να εννοηθεί και σε προγενέστερες δηλώσεις του στο παρελθόν. 

Ο Al Baker επανέφερε το ζήτημα την περασμένη Τρίτη όταν, επικαλούμενος ένα γράμμα που η Qantas φέρεται να απέστειλε στην Qatar και μέσω του οποίου εξαπέλυε επίθεση στην τελευταία αναφορικά με την επέκταση των δραστηριοτήτων της στην Αυστραλία, αναρωτήθηκε εαν αξίζει η εταιρία του να παραμείνει για πολύ ακόμα σε μια συμμαχία που την βλάπτει αντί να την βοηθάει. Η απάντηση του διευθύνοντος συμβούλου της Qantas, Alan Joyce, προς την αραβική εταιρία κάθε άλλο παρά φιλική ήταν αφού ούτε λίγο ούτε πολύ κάλεσε την Qatar Airways να αποχωρήσει από την Oneworld, εφόσον δεν είναι ικανοποιημένη από αυτήν. 

Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Oneworld, όμως, δεν είναι μεμονωμένα αλλά αντιθέτως θα μπορούσε να πει κανείς πως αντικατοπτρίζουν την σημερινή πραγματικότητα των αεροπορικών συμμαχιών. Οι αεροπορικές συμμαχίες κάποτε ήταν αδιάσπαστες, ωστόσο σήμερα εμφανίζονται αρκετά εύθραυστες αφού οι εταιρίες σε πολλές περιπτώσεις προτάσσουν το ατομικό συμφέρον έναντι του συλλογικού. Υπάρχουν αρκετά παραδείγματα αεροπορικών εταιριών που αν και ανήκουν σε μια από τις τρεις μεγάλες αεροπορικές συμμαχίες του κόσμου, επιλέγουν να χτίζουν συνεργασίες και στενές σχέσεις με άλλες εταιρίες, που είτε ανήκουν σε άλλη συμμαχία είτε δεν ανήκουν σε καμία. 

Η Korean Air, για παράδειγμα, αν και αποτελεί μέλος της Skyteam, πρόσφατα ανακοίνωσε την έναρξη πτήσεων κοινού κωδικού με την American Airlines, η οποία είναι ιδρυτικό μέλος της Oneworld. Mε την American Airlines και επιπροσθέτως με την British Airways  συνεργάζεται στενά και η China Southern Airlines, που είναι επίσης μέλος της Skyteam από το 2007 (και της οποίας μάλιστα το 3% κατέχει ο αμερικανικός αερομεταφορέας). 

Πέραν της συνεργασίας με ξένες εταιρίες, παρατηρείται και το φαινόμενο αεροπορικές εταιρίες να αποχωρούν από αεροπορικές συμμαχίες προκειμένου να πορευτούν με μεγαλύτερη ευελιξία. Και πάλι για παράδειγμα θα χρησιμοποιηθεί η China Southern Airlines, που ανακοίνωσε ότι από 1η Ιανουαρίου 2019 αποχωρεί από την οικογένεια της Skyteam, με σκοπό να αναπτύξει από μόνη της την δική της στρατηγική. Και όπως είναι λογικό δεν είναι λίγοι εκείνοι που, έχοντας κατά νου την στενή σχέση της China Southern Airlines με τις American και British, βλέπουν ως αρκετά πιθανή εξέλιξη την προσχώρηση του αερομεταφορέα από την Κίνα στην Oneworld στο κοντινό μέλλον.

Εκτός αεροπορικής συμμαχίας δεν αποκλείεται να μείνει και η Qatar, που εξετάζει πιο σοβαρά από ποτέ το ενδεχόμενο να κουνήσει μαντήλι στην Oneworld, ούτως ώστε να αναζητήσει νέες, πιο ωφέλιμες για την ίδια συνεργασίες. 

Oι αεροπορικές συμμαχίες διανύουν, λοιπόν, μια περίοδο κρίσης, αφού όπως προαναφέρθηκε, οι αερομεταφορείς δεν διστάζουν, στον βωμό του δικού τους ατομικού συμφέροντος, αναζητώντας μεγαλύτερη ευελιξία, να προβαίνουν σε πρακτικές και πολιτικές αντίθετες προς το πνεύμα της συνεργασίας και της αλληλεγγύης που διέπει (κανονικά) μια αεροπορική συμμαχία. Μην λησμονούμε, άλλωστε, πως και η έντονη αντιπαράθεση της Qatar με την Qantas, που μονοπωλεί τελευταία το ενδιαφέρον των ΜΜΕ, πηγάζει από την επιλογή της εταιρίας από την Αυστραλία να συνεργαστεί στενά με την Emirates και να αφήσει την Qatar στην…απέξω.