Γράφει ο Αλέξης Αντιμάντο

Οι αεροπορικές εταιρίες, όπως άλλωστε και οι εταιρίες που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικούς κλάδους, δίνουν μεγάλη βαρύτητα στην δημιουργία ενός δυνατού brand, το οποίο και θα τους δώσει προβάδισμα έναντι των ανταγωνιστών τόσο στην προτίμηση όσο και στην αφοσίωση του επιβατικού κοινού. 

Σημαντικά συστατικά στοιχεία του brand μιας εταιρίας αποτελούν το όνομα, το λογότυπο, τα χρώματα καθώς και το σλόγκαν της. Από τα προαναφερθέντα στοιχεία το όνομα καθώς και το λογότυπο με τα χρώματα, που είναι αλληλένδετα, αποτελούν τα σημαντικότερα κομμάτια του brand, χωρίς πάντως να υποτιμάται και το πόσο σημαντικό αντίκτυπο μπορεί να έχει στην ψυχολογία των πελατών ένα δυνατό σλόγκαν. 

Στο μυαλό των επιβατών οι αεροπορικές εταιρίες αποτυπώνονται μαζί με το λογότυπο  καθώς και με τα χρώματα που το συνοδεύουν. Είναι σχεδόν αδύνατο ένας επιβάτης να ακούσει το όνομα της British Airways και να μην φέρει στο μυαλό του την χαρακτηριστική μπλε-κόκκινη κορδέλα από το λογότυπο της εταιρίας ή το λογότυπο με το άσπρο καγκουρό σε κόκκινο φόντο όταν διαβάσει το όνομα της Qantas. 

 

Το λογότυπο που επιλέγει η κάθε αεροπορική εταιρία είναι προσεκτικά σχεδιασμένο αφού διαδραματίζει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στην σχέση που χτίζει με τους πελάτες ενώ παράλληλα αποτελεί στοιχείο της ταυτότητας του αερομεταφορέα αφού υποδηλώνει τον χαρακτήρα και την φιλοσοφία της εταιρίας. 

Σε μια πρώτη διαπίστωση μπορούμε να πούμε ότι τελείως διαφορετικά λογότυπα επιλέγουν οι εθνικοί αερομεταφορείς σε σχέση με τις αεροπορικές εταιρίες low-cost.

Τα λογότυπα των εθνικών αερομεταφορέων χαρακτηρίζονται από μια σοβαρότητα και επιβλητικότητα ενώ σε πολλές περιπτώσεις περιλαμβάνουν και εθνικά και παραδοσιακά στοιχεία που υποδηλώνουν την στενή σχέση τους με την χώρα που εκπροσωπούν. Για παράδειγμα στο έμβλημα της Egyptair, του εθνικού αερομεταφορέα της Αιγύπτου, απεικονίζεται ο Ώρος, ο θεός του αέρα της αιγυπτιακής μυθολογίας με κεφαλή γερακιού ενώ στο λογότυπο της Aeromexico, του εθνικού αερομεταφορέα του Μεξικού, φιγουράρει ένας Αζτέκος αετός πολεμιστής. Ακόμα, το έμβλημα της Air Serbia είναι ο δικέφαλος αετός του εθνοσήμου της Σερβίας, σε νεωτερική μορφή, στο λογότυπο της Air India εμφανίζεται μέσα σε έναν ιπτάμενο κύκνο ο τροχός Κόναρκ από το Ναό του Ήλιου, ενός εκ των σημαντικότερων τουριστικών αξιοθεάτων της Ινδίας ενώ στο logo της Korean Air υπάρχει το Ταεγκούκ, το εθνικό σύμβολο της Νότιας Κόρεας. 

 

 

 

 

 

 

Από την άλλη, οι αεροπορικές εταιρίες χαμηλού κόστους επιλέγουν μίνιμαλ μεν, εκκεντρικά δε λογότυπα με έντονα χρώματα και πιο σύγχρονες, φουτουριστικές έως και καρτουνίστικες γραμματοσειρές. Αυτό δεν είναι τυχαίο αλλά υποδηλώνει τον αντισυμβατικό χαρακτήρα των low-cost αερομεταφορέων, η φιλοσοφία των οποίων βασίζεται στην αντίληψη ότι το αεροπορικό ταξίδι πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο απλουστευμένο και διασκεδαστικό. Χαρακτηριστικά παραδείγματα, μεταξύ άλλων, είναι τα λογότυπα των Wizz Air, WOW Air, Azul Air, Air Asia, Frontier Airlines, Transavia και Mango. 

 

 

 

 

 

 

 

 

H Ryanair, η μεγαλύτερη αεροπορική εταιρία low-cost της Ευρώπης, είναι μια ξεχωριστή κατηγορία από μόνη της αφού, αν και δεν είναι ο εθνικός αερομεταφορέας της Ιρλανδίας, παρ’όλα αυτά χρησιμοποιεί στο λογότυπο της την κίτρινη άρπα σε μπλε φόντο που αποτελεί το εθνόσημο της χώρας των Κελτών (ελαφρώς παραλλαγμένη εντούτοις, με την παρουσία του αγγέλου στο αριστερό μέρος της άρπας) ενώ τα χρώματα και η γραμματοσειρά που έχει επιλέξει η εταιρία για το σήμα της δεν παραπέμπουν σε αερομεταφορέα χαμηλού κόστους καθώς είναι πιο συμβατικά. 

 

 

Τα ζώα και ειδικά τα πουλιά είναι το συνηθέστερο στοιχείο που συναντούμε σε λογότυπα αεροπορικών εταιριών από όλο τον κόσμο. Η Lufthansa έχει τον χαρακτηριστικό γερανό μέσα σε κύκλο, η Avianca έχει έναν κόκκινο κόνδορα, η Air Seychelles δύο γλαρόνια, η TAROM ένα χελιδόνι, η Turkish Airlines μια σταχτόχηνα ενώ στο λογότυπο της δικής μας Aegean Airlines διακρίνουμε δύο γλάρους.

 

 

 

 

 

 

 

Aπό άλλα ζώα ξεχωρίζουν το φτερωτό λιοντάρι στο σήμα της Lion Air, ο όρυξ της Qatar, η γαζέλα στο λογότυπο της Tunisair και η αντιλόπη σε αυτό της TAAG Angola Airlines. 

 

 

 

Άξια αναφοράς είναι και η αραβική γραφή και καλλιγραφία που απαντάται στα λογότυπα σχεδόν όλων των αραβικών αεροπορικών εταιριών καθώς και αυτών της Μέσης Ανατολής και δίχως αμφιβολία τους δίνει ένα ιδιαίτερο χαρακτήρα. Ενδεικτικά αναφέρονται τα λογότυπα των Emirates, Gulf Air, Air Algérie, Air Arabia, Saudia, Oman Air και Royal Jordanian. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Φυσικά δεν θα μπορούσε να μην γίνει αναφορά και σε δύο πολύ δυνατές εταιρίες των ΗΠΑ που προέρχονται από ιδιαίτερες πολιτείες και με το λογότυπο τους προμοτάρουν την κουλτούρα της περιοχής τους. O λόγος για τις Hawaiian Airlines και Alaska Airlines, με την πρώτη να έχει για σήμα της μια χαβανέζα με ένα εξωτικό λουλούδι περασμένο στο μαλλί της και την δεύτερη έναν ιθαγενή εσκιμώο της Αλάσκας. 

 

 

 

Όπως προαναφέρθηκε, οι αεροπορικές εταιρίες ποντάρουν πολλά στο λογότυπο τους αφού είναι από τα πρώτα στοιχεία με τα οποία έρχεται σε επαφή ο υποψήφιος πελάτης τους. Το λογότυπο του αερομεταφορέα αποτυπώνεται στο μυαλό του πελάτη και αναλόγως την ισχύ του, επηρεάζει αντίστοιχα και την εικόνα που σχηματίζει ο τελευταίος για αυτήν. Για αυτό τον λόγο, οι εταιρίες συνήθως εμφανίζονται διστακτικές στο να αλλάξουν το σήμα τους αλλά και όταν το κάνουν επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή αφού ένα κακό ριμέικ μπορεί να βλάψει σημαντικά την εικόνα τους στα μάτια των καταναλωτών. Ακόμη και το λογότυπο να μείνει ίδιο, αν αλλοιωθούν τα χρώματα οι συνέπειες μπορεί να είναι εξίσου αρνητικές.

Μάλιστα υπάρχουν πρόσφατα παραδείγματα κορυφαίων εταιριών, των οποίων οι αλλαγές στο έμβλημα ή τα χρώματα ή και στα δύο προκάλεσαν τα αρνητικά σχόλια και την γκρίνια του κοινού, το οποίο όντας συνηθισμένο στο παλιό φοβήθηκε μήπως οι αλλαγές αυτές προκαλέσουν και την αλλοίωση του ίδιου του αερομεταφορέα. Οι περιπτώσεις των American Airlines και Lufthansa είναι οι πιο αντιπροσωπευτικές, με την πρώτη να αλλάζει ριζικά τόσο το σήμα όσο και τα χρώματα της και την δεύτερη να παρεμβαίνει ελάχιστα στο σχέδιο και περισσότερο στα χρώματα. Αναφορικά με την αμερικανική εταιρία, οι κριτικές ήταν πιο έντονες και έκαναν λόγο για κακόγουστο επανασχεδιασμό του λογοτύπου ενώ στην περίπτωση της μεγαλύτερης ευρωπαϊκής εταιρίας το στοιχείο που δεν άρεσε ήταν η εγκατάλειψη του χαρακτηριστικού κίτρινου χρώματος και η αντικατάσταση του με το, σίγουρα πιο αδιάφορο, λευκό.