Γράφει ο Αλέξης Αντιμάντο

Όταν προ τριμήνου ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωνε την επαναφορά των αμερικανικών κυρώσεων εναντίον του Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα, δύσκολα μπορούσε κάποιος να φανταστεί τι συνέπειες θα είχε αυτή η απόφαση για μια αεροπορική εταιρία από την Ευρώπη. Πολλώ δε μάλλον όταν η τελευταία δεν πετάει καν προς την χώρα της νοτιοδυτικής Ασίας.

Στις 14 Δεκεμβρίου 2018 ένα Boeing 737 MAX 8 της Norwegian που εκτελούσε την πτήση Ντουμπάι-Όσλο και ενώ πετούσε στα 32,000 πόδια πάνω από το Ιράν, παρουσίασε βλάβη στον αριστερό κινητήρα. Το αεροσκάφος, στο οποίο επέβαιναν 180  επιβάτες και έξι μέλη πληρώματος, πραγματοποίησε προσγείωση έκτακτης ανάγκης στο αεροδρόμιο του Σιράζ, στο νοτιοδυτικό Ιράν. Επιβάτες και πλήρωμα διανυκτέρευσαν σε ξενοδοχείο της ιρανικής πόλης και συνέχισαν για Όσλο την επόμενη μέρα με άλλο αεροσκάφος της εταιρίας. Ωστόσο, δεν ήταν το ίδιο απλά τα πράγματα και για το Boeing 737 του αερομεταφορέα, το οποίο από την αρχή φάνηκε ότι δεν θα επέστρεφε σύντομα στη βάση του στη Νορβηγία. 

Η σκανδιναβική εταιρία βρέθηκε σε «αχαρτογράφητα νερά» αφού δεν δραστηριοποιείται, δεν διαθέτει προσωπικό και γενικά δεν έχει επαφές και σχέσεις με το Ιράν. Αυτή ήταν η πρώτη φορά, μάλιστα, που αεροσκάφος της προσγειωνόταν σε κάποιο αεροδρόμιο της χώρας.

Σε περίπτωση AOG (Aircraft On Ground), όταν δηλαδή ένα αεροπλάνο εμφανίζει σοβαρή βλάβη και παραμένει καθηλωμένο στο έδαφος, η συνήθης διαδικασία είναι να αναζητεί ο αερομεταφορέας κάποιον που να μπορεί να επισκευάσει το χαλασμένο αεροσκάφος της καθώς και να διαθέτει τα απαραίτητα ανταλλακτικά για να προχωρήσει στην επισκευή του. Στην προκειμένη περίπτωση, αυτό δεν κατέστη δυνατό αφού οι μηχανικοί στο Ιράν είναι εξοικειωμένοι μόνο με απαρχαιωμένα μοντέλα της Boeing, τα οποία χρησιμοποιούν εγχώριοι αερομεταφορείς (π.χ. Boeing 707, 727), και δεν διαθέτουν την απαραίτητη τεχνογνωσία για να επισκευάσουν ένα υπερσύγχρονο αεροσκάφος όπως το Boeing 737 MAX 8 της Norwegian. 

Κατόπιν τούτου, ο αερομεταφορέας έστειλε μηχανικούς και προσωπικό συντήρησης στο Σιράζ για να εκτιμήσουν την κατάσταση και να επισκευάσουν το αεροσκάφος για να γυρίσει πίσω στο Όσλο. Το προσωπικό της εταιρίας διαπίστωσε ότι η βλάβη δεν επισκευάζεται και πως το αεροπλάνο χρειάζεται νέο κινητήρα για να μπορέσει και πάλι να πετάξει. Και κάπου εδώ εμφανίζεται το πρόβλημα, ο μεγάλος πονοκέφαλος για τη νορβηγική εταιρία. 

Συγκεκριμένα, ο νέος κινητήρας καθώς και διάφορα άλλα απαραίτητα εξαρτήματα του αεροσκάφους θα πρέπει να αποσταλούν από τις ΗΠΑ. Κάτι τέτοιο όμως στην παρούσα φάση είναι αδύνατο μιας και στα πλαίσια των αμερικανικών κυρώσεων απαγορεύεται, μεταξύ άλλων, η άμεση ή έμμεση πώληση, εξαγωγή, προμήθεια και αποστολή στο Ιράν προϊόντων και υπηρεσιών αμερικανικής προέλευσης καθώς και αγαθών των οποίων η κατασκευή, σε ποσοστό 10% και πάνω, έλαβε χώρα στις ΗΠΑ. Ο μοναδικός τρόπος, λοιπόν, για να ξεπεραστεί αυτό το εμπόδιο εν προκειμένω είναι να χορηγηθεί ειδικά άδεια από την αμερικανική κυβέρνηση και να γίνει συνεννόηση μεταξύ των αμερικανικών και των ιρανικών αρχών ώστε να επιτραπεί η αποστολή των ανταλλακτικών από την Boeing στο Ιράν, για λογαριασμό της Norwegian. 

To Boeing 737 MAX 8 της Norwegian (LN-BKE) καθηλωμένο στην πίστα του αεροδρομίου του Σιράζ στο Ιράν

Σαν να μην έφτανε, πάντως, για την σκανδιναβική εταιρία που ήταν ήδη πολύπλοκη και αρκετά γραφειοκρατική η διαδικασία προετοιμασίας και αποστολής των απαραίτητων εγγράφων στην Boeing για να σταλούν από την τελευταία τα απαραίτητα εξαρτήματα και να γίνει η επισκευή του αεροσκάφους, με την επαναφορά των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν η κατάσταση έγινε ακόμα πιο δύσκολη για την εταιρία από τη Νορβηγία. Η «παράλυση» δε του αμερικανικού κράτους, που προκλήθηκε από την αποτυχία επίτευξης συμφωνίας μεταξύ του προέδρου Τραμπ και του Κογκρέσου για την έγκριση του προϋπολογισμού για το 2019, ήταν το κερασάκι στην τούρτα για την Norwegian, σε μια υπόθεση που κάλλιστα θα μπορούσε να αποτελέσει σενάριο κινηματογραφικής ταινίας. 

Η Νοrwegian, αναφερόμενη στην απίστευτη αυτή υπόθεση, σχολίασε πως είναι άγνωστο ακόμα το πότε θα καταφέρει να επαναπατρίσει το αεροσκάφος της αφού δεν εξαρτάται από την ίδια ενώ ανέφερε και ότι η υπόθεση έχει τραβήξει τόσο πολύ καιρό, εν μέρει, επειδή ο αερομεταφορέας χρειάστηκε να εξοικειωθεί με τους κανονισμούς και την αυστηρή νομοθεσία του Ιράν. 

Tο 737 MAX της Norwegian, εφτά εβδομάδες μετά την προσγείωση του στο αεροδρόμιο του Σιράζ, παραμένει ακόμα εγκλωβισμένο στο Ιράν, η σκανδιναβική εταιρία δεν μπορεί να κάνει πολλά για αυτό και μέχρι να βρεθεί λύση δυστυχώς θα βλέπει το αεροσκάφος της να χάνει την αξία του μέρα με τη μέρα.