Του Αλέξη Αντιμάντο
Δεν χωράει αμφιβολία ότι η πανδημική κρίση προκάλεσε τεράστιο οικονομικό πλήγμα στις αεροπορικές εταιρίες, οι οποίες, ενώ μετρούν ακόμα τις πληγές τους, βρίσκονται πλέον σε μια διαδικασία σταδιακής επιστροφής στην κανονικότητα.
Μια φάση που σύμφωνα με τις εκτιμήσεις δεν θα ολοκληρωθεί πριν το 2023 μιας και η επιβατική κίνηση δεν αναμένεται να επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα σύντομα. Κι ενώ οι αερομεταφορείς αιμορραγούν οικονομικά, δεν ισχύει το ίδιο για τις εμπορευματικές αεροπορικές εταιρίες (cargo). Οι τελευταίες, στη πλειοψηφία τους, όχι μόνο έμειναν αλώβητες από την κρίση που ξέσπασε στην αεροπορική αγορά εξαιτίας του κορονοϊού αλλά και σε αρκετές περιπτώσεις αύξησαν τον κύκλο εργασιών τους και μεγάλωσαν σαν μεγέθη.
Η εξάρτηση των κρατών αλλά και της οικονομίας από τις εμπορευματικές πτήσεις
Και πως άλλωστε να επηρεαστούν οι εταιρίες cargo από την πανδημική κρίση, όταν η ανάγκη για μεταφορά αγαθών καθώς και υγειονομικού υλικού και ειδών πρώτης ανάγκης από χώρα σε χώρα υπήρξε πιο μεγάλη από ποτέ. Οι αερομεταφορείς cargo πετούσαν όλο αυτό το διάστημα ασταμάτητα από χώρα σε χώρα και από ήπειρο σε ήπειρο προκειμένου να μεταφέρουν υγειονομικό υλικό σε χώρες που είχαν άμεση ανάγκη, ενώ δεν είναι λίγες οι αεροπορικές εταιρίες επιβατικών μεταφορών που χρησιμοποίησαν τα αεροσκάφη τους για να φέρουν ιατρικές προμήθειες στις χώρες προέλευσης τους (ανάμεσα τους και η δίκη μας Aegean που πραγματοποίησε κάμποσες ανάλογες πτήσεις από την κινεζική πόλη Τιαντζίν προς Ελλάδα και Κύπρο).
Επιπλέον, η κατακόρυφη άνοδος του ηλεκτρονικού εμπορίου κατά την διάρκεια της πανδημικής κρίσης συνέβαλε και αυτή με τη σειρά της στο να μείνουν ανεπηρέαστες οι εμπορευματικές αεροπορικές εταιρίες, την ώρα που οι επιβατικές φυλλορροούσαν. Τον τεράστιο όγκο παραγγελιών αγαθών που δέχθηκαν οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνταν ηλεκτρονικά κατά τη διάρκεια της κρίσης του κορονοϊού και που αυτές με τη σειρά τους μεταβίβασαν για διεκπεραίωση στα ταχυδρομεία και στις εταιρίες κούριερ, ανέλαβαν κατα κύριο λόγο οι αεροπορικές εταιρίες cargo να μεταφέρουν από χώρα σε χώρα. Συν τοις άλλοις, η διακίνηση φορτίου που θα γινόταν από τα επιβατικά αεροσκάφη όλο αυτό το διάστημα αναγκαστικά πραγματοποιήθηκε από τις εμπορευματικές εταιρίες που δεν σταμάτησαν στιγμή να πετούν.
Καλπάζουν οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρίες cargo
Η ευνοϊκή θέση στην οποία βρίσκονται οι αεροπορικές εταιρίες εμπορευματικών μεταφορών αυτό τον καιρό είναι πιο εμφανής στις ΗΠΑ. Η UPS Airlines, ο θυγατρικός αερομεταφορέας της πασίγνωστης εταιρίας ταχυμεταφορών UPS, προχώρησε στην αγορά, από δεύτερο χέρι, 5 αεροσκαφών McDonnell Douglas MD-11. Η UPS Airlines επέλεξε τα MD-11 γιατί μπορούν να μεταφέρουν μεγάλο όγκο φορτίου και είναι σχετικά φθηνά, μιας και είναι μεταχειρισμένα και γενικά θεωρούνται ξεπερασμένα. Ακομα, η αμερικανική εταιρία αγόρασε 13 ολοκαίνουργια Boeing 747-8 και επιπλέον 22 Boeing 767. Αξίζει να αναφερθεί ότι η UPS Airlines διαθέτει στόλο 265 αεροσκαφών και θα κατέχει μέχρι το 2022 τα περισσότερα jumbo. Η ανταγωνίστρια FedEx Express, η οποία χρησιμοποιεί τα 431 από τα συνολικά 450 αεροσκάφη που διαθέτει, έχει παραγγείλει 73 επιπλέον και καινούργια αεροσκάφη κατευθείαν από την Boeing (767 και 777). Όσον αφορά την Amazon Air (πρώην Amazon Prime Air), φαίνεται πως βρίσκεται σε ακόμα καλύτερη κατάσταση καθώς η εταιρία ανέλαβε πέρυσι την παράδοση των μισών συνολικά παραγγελιών της μητρικής Amazon και σκοπεύει να ανεβάσει σημαντικά το ποσοστό αυτό, ούτως ώστε να εξαρτάται όσο γίνετε λιγότερο από τις άλλες εταιρίες cargo. Η Amazon Air σήμερα έχει μόλις 43 αεροσκάφη (Boeing 737 και 767) αλλά φιλοδοξεί μέχρι το 2028 να γιγαντώσει τον στόλο της και φτάσει τα 200 αεροπλάνα, με σκοπό να καταστεί όσο περισσότερο αυτάρκης γίνεται. Περιττό να αναφερθεί πάντως ότι η ανεξαρτησία της Amazon στο μέλλον από άλλους εμπορευματικούς αερομεταφορείς, αναφορικά με την διακίνηση του φορτίου της, θα επιφέρει τεράστιο πλήγμα στις UPS και FedEx, των οποίων μεγάλο μέρος των εσόδων τους προέρχεται από την μεταφορά των προϊόντων της Αmazon.
Σε ανοδική πορεία οι αεροπορικές εταιρίες cargo και στον υπόλοιπο πλανήτη
Πάντως και άλλες αεροπορικές εταιρίες cargo απ ́όλο τον κόσμο διανύουν περίοδο έντονης δραστηριότητας και ανάπτυξης. Η λουξεμβουργιανή Cargolux, που συγκαταλέγεται στις δέκα κορυφαίες εταιρίες cargo του κόσμο από πλευράς όγκου μεταφερόμενου φορτίου, πρόσθεσε πρόσφατα ακόμη ένα Boeing 747-400 στο δυναμικό της και εκτιμά ότι ο απολογισμός το 2020 θα είναι πιθανότατα θετικός ενώ η Emirates SkyCargo αύξησε το δίκτυο της προσθέτοντας 10 νέα δρομολόγια. Η Qatar Airways Cargo, που πολλαπλασίασε τις ευρωπαϊκές πτήσεις της, εκτελεί σχεδόν 175 εμπορευματικές πτήσεις ημερησίως την στιγμή που η Air France KLM Martinair Cargo (AFKLMP) ανακοίνωσε πως αυξάνει τις συχνότητες των πτήσεων και διευρύνει το δίκτυο της. Στην Κίνα η China Southern Airlines πρόσθεσε δύο νέα Boeing 777F στον cargo στόλο της και στο Καζακστάν η Air Astana ίδρυσε θυγατρικό αερομεταφορέα cargo με στόλο 3 πρώην επιβατικά Boeing 767-300 της μητρικής εταιρίας. Αλλά ακόμα και μικρότερες εταιρίες βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης, όπως για παράδειγμα η μολδαβική Aerotranscargo που θα προσθέσει δυο έξτρα Boeing 747-400 στον στόλο της τον προσεχή Ιούλιο για να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες ανάγκες καθώς και η αφρικανική Astral Aviation που ανακοίνωσε ότι επεκτείνεται με νέες πτήσεις εντός της Μαύρης Ηπείρου.
Η νέα πραγματικότητα στην αεροπορική βιομηχανία και οι ευκαιρίες μέσα στη κρίση
Βίοι αντίθετοι, συνεπώς, για τις επιβατικές και τις εμπορευματικές αεροπορικές εταιρίες, με τις πρώτες να συρρικνώνονται λόγω της οικονομικής αιμορραγίας και της χαμηλής ζήτησης που επέφερε η κρίση του κορονοϊού και τις δεύτερες να μεγαλώνουν και να επεκτείνονται. Ακόμα, η όλη κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στον αεροπορικό χώρο αντανακλά και την μετά κορονοϊό πραγματικότητα στον κλάδο, σε μια εποχή που τα αεροπλάνα πετούν φορτωμένα κυρίως με φορτίο και δευτερευόντως με επιβάτες. H κυριαρχία των αεροπορικών εταιριών cargo στους αιθέρες ενδεχομένως να οδηγήσει στην ανάσταση ορισμένων τύπων αεροσκαφών που θεωρούνταν ξοφλημένα εμπορικά μέχρι χτες (όπως το Boeing 747), στην μετατροπή ορισμένων τύπων από επιβατικά σε εμπορευματικά (πχ. Airbus A330 & A350) καθώς και στο να δώσουν προτεραιότητα οι κατασκευαστές αεροσκαφών στις αυξημένες παραγγελίες αεροπλάνων των εμπορευματικών αεροπορικών εταιριών και να χαμηλώσουν τον ρυθμό παραγωγής επιβατικών αεροσκαφών λόγω μειωμένης ζήτησης. Τέλος, οι ωφέλιμες συνέπειες της λαίλαπας της πανδημίας του κορονοϊού στον κλάδο των εμπορευματικών αερομεταφορών επιβεβαιώνουν όσους υποστηρίζουν ότι σε κάθε κρίση υπάρχουν πάντα ευκαιρίες.