Μετά σχεδόν πέντε μήνες πλήρους ή μερικής αδράνειας εξαιτίας της πανδημίας, πολλές αεροπορικές εταιρείες καλούνται να διαλέξουν μεταξύ δύο καθοριστικών επιλογών, χρεοκοπίας και κρατικοποίησης.

Μολονότι τις τελευταίες εβδομάδες η πλειονότητα των χωρών ανά τον κόσμο έχει χαλαρώσει τα περιοριστικά μέτρα και έχει επιτρέψει σε μεγάλο βαθμό τα ταξίδια αναψυχής, η ζήτηση για τις αερομεταφορές έχει παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα και δεν προβλέπεται πως θα ανακάμψει πριν από το τέλος του έτους.

Συνεπώς, ακολουθώντας το παράδειγμα της Lufthansa, η οποία τον προηγούμενο μήνα συμφώνησε με τη γερμανική κυβέρνηση για τη λήψη στήριξης 9 δισ. ευρώ έναντι ποσοστού 20%, οι αεροπορικές εταιρείες El Al του Ισραήλ και TAP Air της Πορτογαλίας παραχώρησαν σημαντικό μέρος των μετοχών τους στις κυβερνήσεις τους με αντάλλαγμα γενναιόδωρα πακέτα στήριξης.

Μετά περίπου 16 χρόνια, η El Al επανήλθε στον έλεγχο του κράτους, καθώς στην αρχή της εβδομάδας το διοικητικό της συμβούλιο αποδέχθηκε κρατική στήριξη έναντι ποσοστού 61% στην εταιρεία. Βάσει της συμφωνίας, η ισραηλινή αεροπορική θα λάβει περίπου 221 εκατομμύρια ευρώ από το κράτος, εγγυημένα στο 75% για την περίπτωση που κηρύξει πτώχευση. Η συμφωνία περιλαμβάνει επιπλέον προσφορά νέων μετοχών αξίας 133 εκατομμυρίων ευρώ από το χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ και απαιτεί μερική αναδιάρθρωση της εταιρείας, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε απόλυση 2.000 εργαζομένων της.

To χρέος της El Al ανέρχεται στα 2 δισ. δολάρια. Στο εσωτερικό της, βέβαια, επικρατεί αναστάτωση. Οχι μόνον υποχρεώθηκε να μειώσει δραματικά τον αριθμό των πτήσεών της εξαιτίας του κορωνοϊού, αλλά στη συνέχεια σταμάτησε και τις εναπομείνασες πτήσεις λόγω διαφωνιών με τους εργαζομένους της. Την προηγούμενη εβδομάδα, οι πιλότοι της αρνήθηκαν να επανδρώσουν τις πτήσεις, καθώς κατά τη διάρκεια της κρίσης του κορωνοϊού η El Al υποχρέωσε το 80% του προσωπικού της να πάρει άδεια άνευ αποδοχών. Πεντακόσιοι ακόμη υπάλληλοι της εταιρείας τέθηκαν σε διαθεσιμότητα στο τέλος Ιουλίου. Παράλληλα, η El Al μείωσε τις αποδοχές των διοικητικών στελεχών της κατά 20%, σταμάτησε τις επενδύσεις και μεταπώλησε τρία αεροσκάφη.

Η TAP Air Portugal επίσης δέχθηκε σφοδρά χτυπήματα από την πανδημία. Ως αποτέλεσμα, η κυβέρνηση της χώρας συμφώνησε αυτή την εβδομάδα να διοχετεύσει 55 εκατ. ευρώ, προκειμένου να αποτρέψει τη χρεοκοπία της έναντι ποσοστού στην εταιρεία. Το 2015, το μερίδιο του πορτογαλικού κράτους στην TAP Air είχε μειωθεί στο 50%, ενώ μέσω της συμφωνίας ενισχύθηκε στο 72,5%. Ωστόσο, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της Δευτέρας, η κυβέρνηση δεν θα διοικεί άμεσα την εταιρεία. Αντ’ αυτού θα διορίσει «καταρτισμένα, έμπειρα και ικανά στελέχη του κλάδου της αεροπορίας», τα οποία θα την οδηγήσουν στην έξοδο από την τρέχουσα κρίση.

Η διάσωση της TAP Air κρίθηκε αναγκαία από την πορτογαλική κυβέρνηση. Οπως τόνισε ο Νούνο Σάντος, υπουργός Υποδομών της Πορτογαλίας, «η εναλλακτική λύση ήταν η χρεοκοπία» και «η απώλεια της TAP θα απαιτούσε πολύ περισσότερες προσπάθειες σε σχέση με αυτές που θα καταβάλουμε για τη διάσωσή της».

Η εξαγορά μεριδίων από την πορτογαλική κυβέρνηση θα διευκολύνει επιπλέον τη χορήγηση κρατικού δανείου 1,2 δισ. ευρώ. Η Κομισιόν είχε εγκρίνει τον Ιούνιο το εν λόγω δάνειο, αλλά το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας δεν έχει συμφωνήσει ακόμη στην ολοκλήρωσή του. Δεδομένου όμως ότι το πορτογαλικό κράτος θα κατέχει πλέον το πλειοψηφικό μερίδιο, αναμένεται πως σύντομα θα εγκριθεί και από την εταιρεία.