Ο τομέας των αερομεταφορών βρίσκεται σε τροχιά ραγδαίων εξελίξεων, με στόχο έναν πιο βιώσιμο κόσμο.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών για τα αεροσκάφη. Καθώς η κλιματική κρίση αποτελεί μία από τις πιο επείγουσες προκλήσεις της εποχής μας, η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα τίθεται στο επίκεντρο των προσπαθειών. Παρόλο που τα επιβατικά αυτοκίνητα έχουν προσελκύσει σημαντικό μέρος της προσοχής, και η αεροπορική βιομηχανία επιδιώκει τη δική της «πράσινη» μετάβαση, στοχεύοντας σε λύσεις που δεν βασίζονται σε πετρελαϊκά προϊόντα.
Το ηλεκτρικό μοτέρ κυριαρχεί στους δρόμους — μπορεί και στον αέρα;
Η αυτοκινητοβιομηχανία έχει στραφεί δυναμικά προς τα ηλεκτρικά μοτέρ, ως μελλοντική λύση για τα επιβατικά οχήματα. Αν και οι μηχανές εσωτερικής καύσης παραμένουν κυρίαρχες στους δρόμους, σχεδόν όλες οι μεγάλες εταιρείες του κλάδου προσφέρουν πλέον ηλεκτρικά μοντέλα, ενώ πολλές έχουν δεσμευθεί να στραφούν πλήρως στην ηλεκτροκίνηση μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες.
Σε αντίθεση με την αυτοκίνηση, η πρόοδος της ηλεκτροκίνησης στην αεροπορία είναι πιο περιορισμένη. Οι τεχνολογικές προκλήσεις παραμένουν σημαντικές, κυρίως λόγω της υψηλής ενεργειακής πυκνότητας που απαιτούν οι μπαταρίες. Σήμερα, το βάρος τέτοιων μπαταριών καθιστά αδύνατη τη χρήση τους σε μεγάλα επιβατικά αεροσκάφη.
Το τέλος των αεροπλάνων όπως τα ξέρουμε;
Παρότι το όραμα της ηλεκτρικής αεροπλοΐας μοιάζει ακόμα μακρινό, δεν έχει εγκαταλειφθεί. Ηλεκτρικά αεροσκάφη υπάρχουν ήδη, αλλά περιορίζονται κυρίως σε πειραματικά μοντέλα και διθέσια αεροπλάνα. Στη Σουηδία, ωστόσο, ερευνητές εργάζονται με στόχο να λειτουργήσει μέχρι το 2030 το πρώτο ηλεκτρικό αεροσκάφος 30 θέσεων στον κόσμο. Παρόλο που τα εμπορικά εγχειρήματα βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο, τα προγράμματα ανάπτυξης ηλεκτρικών «ιπτάμενων ταξί» για λίγους επιβάτες βρίσκονται πιο κοντά στην υλοποίηση.
«Η ηλεκτρική αεροπλοΐα βρίσκεται ακόμη στην εκκίνηση, αλλά χρειάζεται πολύ δουλειά για να απογειωθεί», δηλώνει ο Hampus Alfredsson, ερευνητής βιώσιμων μεταφορών στο Ινστιτούτο RISE.
Πέρα από τα ηλεκτρικά συστήματα πρόωσης, ορισμένα έργα εξετάζουν λύσεις υδρογόνου ως πιθανή μελλοντική τεχνολογία. Στο αεροδρόμιο Säve στο Γκέτεμποργκ της Σουηδίας, αναμένεται να υποδεχθεί ένα υβριδικό ηλεκτρικό αεροσκάφος της εταιρείας Heart Aerospace. Σήμερα, η διαθέσιμη τεχνολογία επιτρέπει πτήση μόλις 32 χιλιομέτρων, ωστόσο οι ερευνητές στοχεύουν στην αύξηση αυτής της απόστασης. Η περιφέρεια του Γκότλαντ στη Σουηδία προβλέπεται να διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο, προσφέροντας χώρο για δοκιμές και λειτουργία ηλεκτρικών αεροσκαφών από νεοφυείς επιχειρήσεις και ερευνητικά κέντρα.
«Η ανάπτυξη νέων κανονισμών και διαδικασιών πιστοποίησης απαιτεί χρόνο, ενώ παράλληλα τα αεροδρόμια πρέπει να επενδύσουν σε υποδομές για τη φόρτιση ηλεκτρικών αεροσκαφών κατά την προσγείωση», αναφέρει ο Christoffer Levandowski από τη Heart Aerospace.
Νεοφυείς επιχειρήσεις αναζητούν εναλλακτικές κατευθύνσεις
Παρόλο που κάποιες εταιρείες, όπως η Heart Aerospace, συνεχίζουν να επενδύουν στην ηλεκτρική τεχνολογία, άλλοι παίκτες του κλάδου εξετάζουν διαφορετικές διαδρομές για ένα βιώσιμο μέλλον στις αερομεταφορές. Το υδρογόνο θεωρείται πολλά υποσχόμενο, αλλά και τα βιοκαύσιμα δεν έχουν τεθεί εκτός συζήτησης.
Στο Κέντρο Έρευνας Jülich και στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο RWTH του Άαχεν στη Γερμανία, οι ερευνητές διερευνούν τη χρήση μικροαλγών για την παραγωγή βιοκαυσίμου που θα μπορεί να κινεί τουρμπίνες αεροσκαφών. Το έργο χρηματοδοτείται από τη γερμανική κυβέρνηση με σχεδόν έξι εκατομμύρια ευρώ και, εφόσον αποδώσει, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να μειώσει τις εκπομπές στην αεροπορία έως και 90%. Ωστόσο, το υψηλό κόστος μετατροπής των μικροαλγών σε καύσιμο ενδέχεται να αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο για την ευρεία εφαρμογή της τεχνολογίας.
