Επιβάτης εκτινάχθηκε από F-15 ενώ βρισκόταν στο έδαφος

Μια ασυνήθιστη και σπάνιας φύσης αεροπορική περιπέτεια σημειώθηκε την Τρίτη (12/08) στη Μασαχουσέτη, όταν επιβάτης σε πτήση συνοδείας F-15D ενεργοποίησε κατά λάθος το σύστημα εκτίναξης.

Το μαχητικό τροχοδρομούσε στη Βάση Barnes της Εθνοφρουράς Αεροπορίας στο Γουέστφιλντ. Το περιστατικό αφορούσε διθέσια έκδοση του F-15. Βίντεο που κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο δείχνει το αεροσκάφος να κινείται στον τροχόδρομο τη στιγμή που η καλύπτρα εκτοξεύεται και ο επιβάτης στο πίσω κάθισμα εμφανίζεται να σέρνεται κοντά σε ανοιγμένο αλεξίπτωτο.

Όπως επιβεβαίωσε η 104η Πτέρυγα Μάχης στο AeroTime, το συμβάν έγινε στις 14:05, ενώ ένα μέλος της υπηρεσίας μεταφέρθηκε προληπτικά σε τοπικό νοσοκομείο. Κανένας από τους δύο επιβαίνοντες δεν τραυματίστηκε σοβαρά. Οι πτήσεις ανεστάλησαν προσωρινά για 36 ώρες στο πλαίσιο ελέγχου ασφαλείας, ενώ το περιστατικό ερευνάται επίσημα.

Ανάλυση του περιστατικού

Υλικό από τα κοινωνικά δίκτυα δείχνει το F-15D να κινείται όταν ξαφνικά εκδηλώνεται εκτίναξη από το πίσω πιλοτήριο, με την καλύπτρα να απομακρύνεται — τυπικό σημάδι ενεργοποίησης του μηχανισμού. Το αεροσκάφος συνέχισε να τροχοδρομεί ακόμη και μετά την εκτίναξη, ενώ ο επιβάτης απομακρύνθηκε έρποντας, εικόνα που υπογραμμίζει πόσο σπάνιες είναι οι εκτινάξεις σε μηδενικό ύψος και ταχύτητα.

Το εμπλεκόμενο αεροσκάφος, με νηολόγιο 85-0134, είναι διθέσιο McDonnell Douglas F-15D που επιχειρεί με την 104η Πτέρυγα Μάχης, γνωστή και ως “Barnestormers”. Η μονάδα αυτή εδρεύει στο αεροδρόμιο Westfield-Barnes και βρίσκεται σε διαδικασία μετάβασης από τα F-15 στα Lockheed Martin F-35 Lightning II.

Οι ομάδες άμεσης επέμβασης έφτασαν ταχύτατα και, αφού διαπιστώθηκε πως δεν υπήρξαν τραυματισμοί, εφαρμόστηκε το 36ωρο διάλειμμα ασφαλείας για την αξιολόγηση των διαδικασιών και την αναζήτηση αιτιών. Τα ονόματα των εμπλεκομένων παραμένουν εμπιστευτικά έως την ολοκλήρωση της έρευνας.

Τι σημαίνει “zero-zero” εκτίναξη

Σύγχρονα μαχητικά όπως το F-15 Eagle διαθέτουν συστήματα εκτίναξης σχεδιασμένα για “zero-zero” συνθήκες, δηλαδή δυνατότητα εκτίναξης όταν το αεροσκάφος βρίσκεται στο έδαφος και χωρίς ταχύτητα. Η τεχνολογία αυτή προορίζεται για τη διάσωση ζωών σε καταστάσεις ανάγκης, αλλά συνοδεύεται από κινδύνους.

Η ακούσια ενεργοποίηση της λαβής εκτίναξης, ακόμη και σε χαμηλή ταχύτητα τροχοδρόμησης, μπορεί να είναι επικίνδυνη και να προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς. Το γεγονός ότι οι επιβαίνοντες βγήκαν αλώβητοι αναδεικνύει την αξιοπιστία των σύγχρονων συστημάτων, αλλά και υπενθυμίζει τους κινδύνους τους.

Πίνακας στοιχείων

Οι εκτινάξεις στο έδαφος είναι εξαιρετικά σπάνιες. Στο παρελθόν, το 2019, σημειώθηκε παρόμοιο περιστατικό στη Γαλλία, όταν επιβάτης Rafale B ενεργοποίησε κατά λάθος τη λαβή εκτίναξης κατά την απογείωση. Η έρευνα τότε απέδωσε το συμβάν σε διαδικαστικά λάθη και τεχνικά προβλήματα, με μηχανική αστοχία να εμποδίζει την ταυτόχρονη εκτίναξη του πιλότου.

Διαδικασίες και επιπτώσεις

Οι πτήσεις συνοδείας απαιτούν εκτενείς ενημερώσεις ασφαλείας πριν την απογείωση, καλύπτοντας μεταξύ άλλων και τον εντοπισμό της λαβής εκτίναξης. Τα ενημερωτικά αυτά είναι ιδιαίτερα λεπτομερή και τυποποιημένα, ώστε να ελαχιστοποιούν την πιθανότητα ατυχήματος.

Στα διθέσια αεροσκάφη όπως το F-15D, η ύπαρξη συστήματος εκτίναξης για το πίσω κάθισμα είναι στάνταρ για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Ωστόσο, προβλέπονται διαδικασίες που καθορίζουν ποιος μπορεί να ενεργοποιήσει το σύστημα και πότε, για την αποφυγή τέτοιων περιστατικών. Το συμβάν εγείρει ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των υπαρχόντων ασφαλιστικών δικλίδων.

Η έρευνα της 104ης Πτέρυγας Μάχης θα εξετάσει εκ νέου τα πρωτόκολλα εκπαίδευσης και τη διαμόρφωση του πιλοτηρίου, καθώς μια ακούσια εκτίναξη στο έδαφος μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες. Ακόμη και μικρές αλλαγές ενδέχεται να ενισχύσουν την ασφάλεια, που αποτελεί τον απόλυτο στόχο στην αεροπορία.