Για πρώτη φορά οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν στην αεροπορική μεταφορά μικρής κλίμακας πυρηνικού αντιδραστήρα, σηματοδοτώντας ένα νέο βήμα στη στρατηγική τους για την ενέργεια και την άμυνα.
Στις 15/02, το Υπουργείο Ενέργειας και το Υπουργείο Πολέμου των Ηνωμένες Πολιτείες μετέφεραν με στρατιωτικά μεταγωγικά αεροσκάφη έναν μικροαντιδραστήρα από την Καλιφόρνια στη Γιούτα.
Στο εγχείρημα συμμετείχε η Valar Atomics, η οποία ανέπτυξε τον μικροαντιδραστήρα Ward. Η μεταφορά πραγματοποιήθηκε με αεροσκάφος C-17 προς την αεροπορική βάση Hill στη Γιούτα, χωρίς πυρηνικό καύσιμο.
Παρόντες στη μεταφορά ήταν ο Υπουργός Ενέργειας Chris Wright και ο Υφυπουργός Πολέμου για τις Προμήθειες και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Michael Duffey, οι οποίοι χαρακτήρισαν την κίνηση σημαντικό ορόσημο για την πυρηνική τεχνολογία και τη στρατιωτική εφοδιαστική ικανότητα της χώρας.
Όπως δήλωσε ο Ντάφι: «Αυτό μας φέρνει πιο κοντά στην ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας όπου χρειάζεται, για να παρέχουμε στους πολεμιστές του έθνους μας τα εργαλεία που χρειάζονται για να κερδίσουν τη μάχη».
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση του Donald Trump αντιμετωπίζει τους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες ως βασικό πυλώνα για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής ενέργειας. Τον Μάιο του 2025 υπεγράφησαν τέσσερα εκτελεστικά διατάγματα υπέρ της πυρηνικής ανάπτυξης, ενώ τον Δεκέμβριο το Υπουργείο Ενέργειας ενέκρινε δύο επιχορηγήσεις για την επιτάχυνση μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων.
Υποστηρικτές της τεχνολογίας επισημαίνουν ότι οι μικροαντιδραστήρες μπορούν να αναπτυχθούν σε απομακρυσμένες περιοχές, περιορίζοντας την εξάρτηση από γεννήτριες ντίζελ. Αντίθετα, ειδικοί εκφράζουν επιφυλάξεις για το κόστος.
Ο Edwin Lyman, διευθυντής πυρηνικής ασφάλειας στην Union of Concerned Scientists, τονίζει ότι ακόμη και υπό ιδανικές συνθήκες το κόστος παραγωγής ενέργειας από μικροαντιδραστήρες παραμένει υψηλότερο σε σχέση με τους μεγάλους πυρηνικούς σταθμούς και τις ανανεώσιμες πηγές, όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια.
Παράλληλα, ο Ράιτ ανέφερε ότι το Υπουργείο Ενέργειας στοχεύει να θέσει τρεις μικροαντιδραστήρες σε «κρίσιμη» κατάσταση έως τις 4 Ιουλίου, δηλαδή στο στάδιο όπου οι πυρηνικές αντιδράσεις μπορούν να διατηρηθούν αυτόνομα.
Σύμφωνα με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Valar Atomics, Isaiah Taylor, ο αντιδραστήρας που μεταφέρθηκε στις 15/02 είναι ελαφρώς μεγαλύτερος από μίνι βαν και έχει μέγιστη ισχύ 5 μεγαβάτ — αρκετή για την κάλυψη περίπου 5.000 νοικοκυριών. Η αρχική λειτουργία αναμένεται να ξεκινήσει τον Ιούλιο με 100 κιλοβάτ, να αυξηθεί στα 250 κιλοβάτ εντός του έτους και σταδιακά να φτάσει την πλήρη ισχύ.
Στα επόμενα βήματα, η εταιρεία σχεδιάζει δοκιμαστικές πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας το 2027 και εμπορική λειτουργία το 2028, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη ομοσπονδιακής στήριξης, ιδίως σε ζητήματα παραγωγής καυσίμων και εμπλουτισμού ουρανίου.
Τέλος, ο Ράιτ σημείωσε ότι το καύσιμο θα μεταφερθεί από την Περιοχή Εθνικής Ασφάλειας της Νεβάδα στις εγκαταστάσεις του Σαν Ραφαέλ, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με πολιτείες — μεταξύ αυτών και η Γιούτα — για τη δημιουργία χώρων ανακύκλωσης ή μόνιμης ταφής πυρηνικών καυσίμων.
