Σοβαρές ανησυχίες για πιθανές ελλείψεις πετρελαίου στην Ευρώπη εκφράζουν αναλυτές της αγοράς ενέργειας, την ώρα που κορυφαίοι παράγοντες του αεροπορικού κλάδου προειδοποιούν ακόμη και για λουκέτα σε ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες, εάν συνεχιστεί η κρίση στο Στενό του Ορμούζ.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του CNBC, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται με ταχείς ρυθμούς και δεν αποκλείεται να μην ανακάμψουν πριν από τον Δεκέμβριο του 2027. Παράλληλα, εκτιμάται ότι η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με ελλείψεις ήδη από τα τέλη Μαΐου.
Ο Jeff Currie, εκτελεστικός συμπρόεδρος του Abaxx Commodity Exchange, προειδοποίησε πως η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας θα μπορούσε να αντιμετωπίσει πραγματικές ελλείψεις «ανά πάσα στιγμή», υπογραμμίζοντας ότι η πίεση στην προσφορά δεν αποτυπώνεται ακόμη στις τιμές ή στις δημόσιες τοποθετήσεις κυβερνήσεων.
Μιλώντας τη Δευτέρα (22/05) στο CNBC, ο Currie ανέφερε ότι όσο τα αποθέματα μειώνονται, τόσο θα εντείνονται οι πιέσεις στην αγορά. «Τότε θα δούμε πόσο διατεθειμένος είναι κάποιος να πληρώσει για το τελευταίο διαθέσιμο μόριο», είπε χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, η αγορά πετρελαίου διανύει αυτή την περίοδο τους λεγόμενους «μεταβατικούς μήνες», δηλαδή μια εποχή χαμηλότερης εποχικής ζήτησης, πριν ξεκινήσει η αυξημένη καλοκαιρινή κινητικότητα.
Ωστόσο, η προσέγγιση της Memorial Day στις ΗΠΑ και των ανοιξιάτικων αργιών στο Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τη ζήτηση για βενζίνη, ντίζελ και πετρέλαιο. «Τότε είναι που θα αρχίσουμε να αισθανόμαστε τις τιμές», σημείωσε ο Currie.
Την ίδια ώρα, οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν εκ νέου ανοδικά τη Δευτέρα (22/05), μετά τις προειδοποιήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας για ταχεία εξάντληση των αποθεμάτων.
«Ψευδαίσθηση σταθερότητας» στην αγορά
Αναλυτές της Société Générale, υπό τον Mike Haigh, εκτιμούν ότι οι αγορές λειτουργούν μέσα σε μια «ψευδαίσθηση σταθερότητας», ενώ στην πραγματικότητα το σύστημα βρίσκεται υπό έντονη πίεση.
Όπως επισημαίνουν, τα διαθέσιμα αποθέματα περιορίζονται συνεχώς, ενώ μόνο μικρό μέρος τους μπορεί να αξιοποιηθεί χωρίς να προκληθούν σοβαρές δυσλειτουργίες στην αγορά.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οι ροές έχουν περιοριστεί αισθητά μετά την έναρξη της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Οι αναλυτές της Société Générale υπογραμμίζουν ότι ακόμη κι αν το Στενό ανοίξει ξανά στις αρχές Ιουνίου, απαιτούνται τουλάχιστον 52 ημέρες μέχρι να φτάσει το πετρέλαιο στην αγορά, λόγω της διαδικασίας μεταφοράς, διύλισης και διανομής.
Αυτό σημαίνει ότι εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως θα συνεχίσουν να λείπουν από την αγορά, αυξάνοντας περαιτέρω την πίεση στα ήδη περιορισμένα αποθέματα.
Σε περίπτωση που το άνοιγμα του Ορμούζ καθυστερήσει έως τα τέλη Ιουνίου, η Société Générale εκτιμά ότι οι πιέσεις θα ενταθούν ακόμη περισσότερο, με την ομαλοποίηση της αγοράς να μετατίθεται για τον Σεπτέμβριο.
Παράλληλα, δεν αποκλείεται οι τιμές του πετρελαίου να εκτοξευθούν έως και τα 150 δολάρια το βαρέλι, παραμένοντας σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο διάστημα.
«Ακόμη κι αν οι ροές πετρελαίου αποκατασταθούν, η καθυστέρηση αυτή σημαίνει ότι τα αποθέματα θα μείνουν χαμηλά για περισσότερο καιρό. Αυτό μπορεί να κρατήσει την αγορά «σφιχτή» μέχρι και το 2027 και να καθυστερήσει σημαντικά την επιστροφή στην κανονικότητα, δείχνοντας πόσο ευαίσθητο είναι το σύστημα ακόμη και σε μικρές αλλαγές στον χρόνο επανεκκίνησης ροών», αναφέρουν χαρακτηριστικά οι αναλυτές.
Το Brent ενισχύθηκε κατά 1,4% τη Δευτέρα, φτάνοντας τα 110,73 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό WTI διαμορφώθηκε στα 106,86 δολάρια, καταγράφοντας άνοδο 1,3%.
«Όποιος γνωρίζει καλά αυτή την αγορά σου λέει ότι η κατάσταση είναι πολύ άσχημη», είπε ο Currie. «Οι Ιρανοί θέλουν να προκαλέσουν πόνο. Δεν έχει σημασία τόσο η τιμή του πετρελαίου εδώ, αλλά η διαθεσιμότητά του».
Προειδοποιήσεις Ryanair για χρεοκοπίες αεροπορικών εταιρειών
Την ίδια στιγμή, ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair, Michael O’Leary, εμφανίστηκε ιδιαίτερα απαισιόδοξος για το μέλλον ορισμένων ευρωπαϊκών αεροπορικών εταιρειών, σε περίπτωση που συνεχιστεί η κρίση στο Ιράν και το Στενό του Ορμούζ παραμείνει κλειστό.
Μιλώντας τη Δευτέρα στο Bloomberg, ο O’Leary ανέφερε ότι εταιρείες όπως η Wizz Air Holdings και η Air Baltic ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σοβαρό πρόβλημα βιωσιμότητας εάν η κατάσταση παραταθεί μέχρι τον Νοέμβριο.
«Θα δούμε αεροπορικές εταιρείες να χρεοκοπούν σε όλη την Ευρώπη», είπε. «Η Wizz θα μπορούσε κάλλιστα να είναι υποψήφια για χρεοκοπία».
Υπενθυμίζεται ότι η Air Baltic έλαβε πρόσφατα δάνειο 30 εκατ. ευρώ από τη λετονική κυβέρνηση για τη στήριξη της λειτουργίας της κατά τη θερινή περίοδο. «Καλή τύχη στους Λετονούς να τα πάρουν πίσω στο τέλος Αυγούστου», σχολίασε αιχμηρά ο επικεφαλής της Ryanair.
Παράλληλα, ο O’Leary ξεκαθάρισε ότι η Ryanair δεν εξετάζει εξαγορές άλλων αεροπορικών εταιρειών. «Δεν υπάρχει τίποτα στην Ευρώπη που θα ήθελες να εξαγοράσεις», τόνισε.
Ωστόσο, σημείωσε πως ο όμιλος θα ενδιαφερόταν για την αγορά αεροσκαφών, εφόσον υπάρξουν διαθέσιμες ευκαιρίες στην αγορά.
