Ισχυρή παραμένει η ζήτηση για αεροπορικά ταξίδια παγκοσμίως, με τα έσοδα του κλάδου να κινούνται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Ωστόσο, η εκτίναξη του κόστους των καυσίμων, στον απόηχο του πολέμου στο Ιράν και της αστάθειας στη Μέση Ανατολή, αναμένεται να περιορίσει σημαντικά την κερδοφορία των αεροπορικών εταιρειών.
Σύμφωνα με τις τελευταίες οικονομικές προβλέψεις της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορών (IATA), οι καθαρές αποδόσεις του κλάδου εκτιμάται ότι θα μειωθούν σχεδόν στο μισό το 2026, παρά τη συνεχιζόμενη αύξηση της επιβατικής κίνησης και των συνολικών εσόδων.
Η IATA, η οποία εκπροσωπεί 370 αεροπορικές εταιρείες που καλύπτουν περίπου το 85% της παγκόσμιας αεροπορικής κίνησης, εκτιμά ότι τα καθαρά κέρδη του κλάδου θα διαμορφωθούν στα 23 δισ. δολάρια (20 δισ. ευρώ) το 2026. Το ποσό αυτό είναι αισθητά χαμηλότερο από τα 41 δισ. δολάρια που προβλέπονταν προηγουμένως και σχεδόν το μισό από τα 45 δισ. δολάρια που αναμένονται για το 2025.
Την ίδια στιγμή, η επιβατική κίνηση προβλέπεται να αγγίξει νέο ιστορικό ρεκόρ με 5,1 δισεκατομμύρια επιβάτες, παρουσιάζοντας ετήσια αύξηση 2,4%. Παράλληλα, τα συνολικά έσοδα του κλάδου αναμένεται να φτάσουν τα 1,165 τρισ. δολάρια (1,01 τρισ. ευρώ), σημειώνοντας άνοδο 9,4%.
«Οι διαταραχές που σχετίζονται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και το αυξανόμενο κόστος καυσίμων έχουν επιδεινώσει τις προοπτικές για τις αεροπορικές εταιρείες», δήλωσε ο Γουίλι Γουόλς, Γενικός Διευθυντής της IATA.
Σημαντική αύξηση καταγράφεται και στα λειτουργικά έξοδα, τα οποία αναμένεται να ενισχυθούν κατά 13%, φτάνοντας τα 1,12 τρισ. δολάρια. Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη διαδραματίζει το κόστος των καυσίμων, το οποίο εκτιμάται ότι θα αυξηθεί σχεδόν κατά 40%, από 252 δισ. δολάρια το 2025 σε 350 δισ. δολάρια το 2026.
Ως αποτέλεσμα, τα καύσιμα αναμένεται να αντιστοιχούν σχεδόν στο ένα τρίτο των συνολικών λειτουργικών δαπανών των αεροπορικών εταιρειών.
Παρά τις προσπάθειες εξοικονόμησης πόρων και βελτίωσης της αποδοτικότητας, οι αερομεταφορείς εξακολουθούν να απορροφούν μέρος της αύξησης του κόστους, γεγονός που συμπιέζει περαιτέρω τα περιθώρια κέρδους. Έτσι, το καθαρό περιθώριο κέρδους προβλέπεται να περιοριστεί από 4,2% το 2025 σε μόλις 2,0% το 2026.
«Ενώ οι αεροπορικές τιμές αυξάνονται, οι αεροπορικές εταιρείες εξακολουθούν να απορροφούν μέρος της αύξησης στα τελικά τους αποτελέσματα», δήλωσε ο Γουόλς.
Όπως εξήγησε, «το καθαρό κέρδος ανά επιβάτη αναμένεται να μειωθεί στα 4,50 δολάρια, το μισό από ό,τι ήταν πέρυσι», ποσό που «δεν φτάνει ούτε για ένα χοτ ντογκ στα περισσότερα γήπεδα του Παγκοσμίου Κυπέλλου της FIFA», είπε, προσθέτοντας ότι οι εταιρείες διαθέτουν ελάχιστα περιθώρια να απορροφήσουν επιπλέον αυξήσεις σε φόρους ή άλλα λειτουργικά κόστη.
Πρόσθετη πίεση αναμένεται να ασκήσουν οι αυξημένες δαπάνες για μισθώσεις και συντήρηση αεροσκαφών, καθώς και οι επενδύσεις σε καθαρότερα καύσιμα και προγράμματα αντιστάθμισης εκπομπών άνθρακα.
Στις προκλήσεις για τον κλάδο προστίθενται επίσης η επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας, ο επίμονος πληθωρισμός και η υποχώρηση του διεθνούς εμπορίου, παράγοντες που ενδέχεται να περιορίσουν περαιτέρω τη ζήτηση.
Πιέσεις με διαφορετική ένταση ανά περιοχή
Διαφοροποιημένη εμφανίζεται η εικόνα ανά γεωγραφική περιοχή, με τις αεροπορικές εταιρείες του Κόλπου να βρίσκονται μεταξύ εκείνων που επηρεάζονται περισσότερο από την τρέχουσα κρίση.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της IATA, οι αερομεταφορείς της περιοχής ενδέχεται να καταγράψουν ζημίες, εξαιτίας της μείωσης της ζήτησης και των λειτουργικών διαταραχών που προκαλεί η γεωπολιτική ένταση.
Αντίθετα, οι υπόλοιπες αγορές αναμένεται να παραμείνουν κερδοφόρες, αν και σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Ιδιαίτερα εκτεθειμένη εμφανίζεται και η Ευρώπη, λόγω της σημαντικής εξάρτησής της από εισαγωγές καυσίμων αεροσκαφών από την περιοχή του Κόλπου.
«Ενώ μέρος αυτού μετριάζεται χάρη σε ένα ποσοστό αντιστάθμισης κινδύνου πριν από την κρίση που καλύπτει το 70% των αναγκών σε καύσιμα, τα υψηλότερα κόστη θα μετακυληθούν καθώς οι αντιστάθμιση κινδύνου λήγουν», ανέφερε η IATA.
Ορισμένες ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες έχουν ωφεληθεί από τη στροφή επιβατών προς απευθείας συνδέσεις μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, παρακάμπτοντας τους αεροπορικούς κόμβους του Κόλπου.
Παρ’ όλα αυτά, οι περιορισμοί στον εναέριο χώρο πάνω από τη Ρωσία εξακολουθούν να δημιουργούν προβλήματα στις πτήσεις μεγάλων αποστάσεων, ενώ η επιβράδυνση της ανάπτυξης και η αύξηση του ενεργειακού κόστους εκτιμάται ότι θα επηρεάσουν αρνητικά τις καταναλωτικές δαπάνες.
Επιπλέον βάρη για τις ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες προκύπτουν από τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς, τα αυξημένα αεροδρομιακά τέλη και τις χρεώσεις ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.
Σε αυτό το ήδη απαιτητικό περιβάλλον προστίθενται και οι επαναλαμβανόμενες απεργιακές κινητοποιήσεις σε διάφορες χώρες, οι οποίες ενδέχεται να περιορίσουν την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών αερομεταφορέων ακόμη και μετά την εξομάλυνση των συνθηκών στην αγορά.
