Το περιστατικό με το μαχητικό F-16 Viper στη Ζάκυνθο, κατά τη διάρκεια προγραμματισμένης άσκησης πριν από λίγες ημέρες, προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον στους στρατιωτικούς κύκλους.
Ο αντισμήναρχος Γεώργιος Χατζόπουλος, διοικητής της 335 Μοίρας «Τίγρης» της 116 Πτέρυγας Μάχης στον Άραξο, βρέθηκε αντιμέτωπος με σοβαρή μηχανική βλάβη, ωστόσο επέλεξε να μην εγκαταλείψει το αεροσκάφος, παρά το γεγονός ότι είχε αυτή τη δυνατότητα για τη δική του ασφάλεια. Αντίθετα, κατάφερε να το προσγειώσει με επιτυχία στο πλησιέστερο αεροδρόμιο, αυτό της Ζακύνθου.
Με αφορμή το συγκεκριμένο συμβάν, αναζήτησα όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες μέσα από δημοσιεύματα και αναφορές των μέσων ενημέρωσης.
Η δημοσιότητα που έλαβε το γεγονός περιορίστηκε ουσιαστικά στην ημέρα που σημειώθηκε. Στη συνέχεια, η υπόθεση πέρασε σχεδόν απαρατήρητη, πιθανότατα επειδή δεν συνδέθηκε με κάποιο σκάνδαλο ή άλλη υπόθεση που συνήθως κυριαρχεί στην επικαιρότητα. Ωστόσο, πρόκειται για ένα περιστατικό που, κατά την άποψή μου, μεταφέρει πολλαπλά μηνύματα και αξίζει να αναδεικνύεται, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η δημόσια ζωή δοκιμάζεται από υποθέσεις όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ, η Novartis και άλλες.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι Έλληνες πιλότοι συγκαταλέγονται διαχρονικά στους κορυφαίους παγκοσμίως, έχοντας διακριθεί επανειλημμένα σε διεθνείς ασκήσεις και διοργανώσεις του ΝΑΤΟ. Ελάχιστοι, όμως, μπορούν να αντιληφθούν τι πραγματικά σημαίνει να χειρίζεται κανείς ένα σύγχρονο μαχητικό αεροσκάφος, να πετά με υπερηχητικές ταχύτητες, να αντέχει ακραίες επιταχύνσεις και να λαμβάνει κρίσιμες αποφάσεις μέσα σε ελάχιστα κλάσματα του δευτερολέπτου.
Σύμφωνα με όσα έχουν αναφέρει ειδικοί, η συγκεκριμένη ενέργεια του πιλότου στη Ζάκυνθο αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης και εκτός ελληνικών συνόρων. Αντιλαμβανόμενος ότι το σύστημα προσγείωσης και άλλα κρίσιμα συστήματα δεν λειτουργούσαν, δεν πανικοβλήθηκε. Αντίθετα, εκτέλεσε όλες τις απαραίτητες διαδικασίες, άδειασε τα καύσιμα του αεροσκάφους, συντονίστηκε με το αεροδρόμιο και πέτυχε μια εξαιρετικά δύσκολη προσγείωση.
Ακόμη μεγαλύτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι, μετά την ακινητοποίηση του αεροσκάφους και ενώ είχε εκδηλωθεί φωτιά, δεν απομακρύνθηκε αμέσως. Παρέμεινε στο σημείο και καθοδηγούσε τους πυροσβέστες για τα σημεία όπου έπρεπε να χρησιμοποιηθεί ο ειδικός αφρός, με στόχο να προστατευθούν τα πολύτιμα ηλεκτρονικά συστήματα του μαχητικού. Η εικόνα αυτή αναδεικνύει υψηλό επίπεδο επαγγελματισμού αλλά και ψυχραιμίας. Άλλωστε, ήρωες δεν είναι μόνο όσοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή ενός πολέμου, αλλά και εκείνοι που καλούνται να διαχειριστούν ακραίες καταστάσεις σε περίοδο ειρήνης.
Συχνά ο δημόσιος τομέας αντιμετωπίζεται συλλήβδην με δυσπιστία, εξαιτίας περιστατικών κακοδιοίκησης και σκανδάλων. Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο συγκεκριμένος πιλότος, ως δημόσιος λειτουργός, υπενθύμισε ότι υπάρχουν άνθρωποι που υπηρετούν την αποστολή τους με αίσθημα ευθύνης, επαγγελματισμό και αφοσίωση. Πρόκειται για τη διαφορετική εικόνα της Ελλάδας, εκείνη που αξίζει να προβάλλεται και να αποτελεί σημείο αναφοράς.
Σε μια εποχή όπου κυριαρχούν η υπερπροβολή, ο εντυπωσιασμός και η απαξίωση των θετικών προτύπων, περιστατικά σαν αυτό αξίζει να αναδεικνύονται περισσότερο.
Ένα F-16 Viper εκτιμάται ότι κοστίζει περίπου 150 έως 200 εκατομμύρια δολάρια, ενώ το κόστος πτήσης του αγγίζει περίπου τις 27.000 δολάρια ανά ώρα, ανάλογα με τις τιμές των καυσίμων. Παρά τη σοβαρότητα της βλάβης, ο Έλληνας πιλότος κατάφερε να προσγειώσει το αεροσκάφος με την «κοιλιά» στον κύριο διάδρομο του αεροδρομίου της Ζακύνθου, αποτρέποντας ακόμη μεγαλύτερες συνέπειες.
Μετά την προσγείωση, η ψυχραιμία του παρέμεινε αξιοσημείωτη, καθώς καθοδήγησε με ακρίβεια τους πυροσβέστες στις ενέργειες που απαιτούνταν για να περιοριστούν οι ζημιές. Την ίδια στιγμή, αξίζουν συγχαρητήρια και στα στελέχη της Πυροσβεστικής, τα οποία αντέδρασαν άμεσα και αποτελεσματικά, καθώς και στο τεχνικό προσωπικό της Πολεμικής Αεροπορίας που μετέβη στη Ζάκυνθο για την αξιολόγηση της κατάστασης του αεροσκάφους.
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν επίσης η άμεση απομάκρυνση του μαχητικού από τον διάδρομο, ώστε να αποκατασταθεί η ομαλή λειτουργία του αεροδρομίου. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έγιναν γνωστές, μέσα σε λιγότερο από 24 ώρες κρίθηκε ότι το αεροσκάφος είναι «επισκευάσιμο», ενώ οι έλεγχοι έδειξαν ότι δεν υπήρξε καμία «βλάβη» στον κύριο διάδρομο προσγείωσης. Ως αποτέλεσμα, το αεροδρόμιο επέστρεψε σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία περίπου δέκα ώρες αργότερα.
Εφόσον οι πληροφορίες αυτές ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, οι χρόνοι αντίδρασης όλων των εμπλεκομένων αποτελούν εξαιρετική επίδοση ακόμη και για τα διεθνή δεδομένα. Πιθανότατα αρκετές λεπτομέρειες δεν έχουν δημοσιοποιηθεί για λόγους εθνικής ασφάλειας, όμως όσα έγιναν γνωστά αρκούν για να αναδείξουν την αποτελεσματικότητα όσων συμμετείχαν στη διαχείριση του συμβάντος.
Η σύγχρονη κοινωνία έχει ανάγκη από ουσιαστικά πρότυπα. Το συγκεκριμένο περιστατικό και ο χειρισμός του από τον πιλότο αποτελούν, κατά την άποψή μου, παράδειγμα επαγγελματισμού, ψυχραιμίας και αίσθησης καθήκοντος, στοιχεία που αξίζει να προβάλλονται.
Οι Έλληνες πιλότοι διακρίνονται διαχρονικά για τη σεμνότητά τους και σπάνια επιλέγουν να μιλούν οι ίδιοι για τα κατορθώματά τους. Τη μεγαλύτερη αξία έχουν πάντοτε οι πράξεις τους. Ίσως, λοιπόν, τα συγχαρητήρια να μην αρκούν. Μία μόνο λέξη συνοψίζει όσα πέτυχε ο συγκεκριμένος αξιωματικός: ΑΞΙΟΣ!
