Ένα ειδικό πρόγραμμα «Τουρισμός για Όλους» αποκλειστικά για ορεινούς προορισμούς, επιδότηση μετακίνησης και στέγασης εργαζομένων, ενεργειακές ενισχύσεις, σταθερή προβολή από τον ΕΟΤ και εκπαιδευτικές εκδρομές στα βουνά περιλαμβάνει το πακέτο των πέντε μέτρων που προτείνουν οι ξενοδόχοι των Ιωαννίνων, με στόχο να παραμείνουν ανοιχτές και βιώσιμες οι μικρές ξενοδοχειακές μονάδες της ορεινής Ελλάδας.
Η παρέμβαση της Ένωσης Ξενοδόχων Νομού Ιωαννίνων έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές οικογενειακές επιχειρήσεις στις ορεινές περιοχές αντιμετωπίζουν μειωμένες πληρότητες, περιορισμό του κύκλου εργασιών και αυξημένα λειτουργικά κόστη. Το πρόβλημα, μάλιστα, αποτυπώνεται πλέον και στην επιχειρηματική δραστηριότητα, καθώς, σύμφωνα με την Ένωση, καταλύματα έχουν ήδη πωληθεί ή ενοικιαστεί, ενώ άλλα βρίσκονται προς πώληση ή αναζητούν νέο διαχειριστή.
Η μάχη για να παραμείνουν ανοιχτά
Η Ένωση εκπροσωπεί 78 ξενοδοχειακά καταλύματα στην Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων και σχεδόν τα μισά από αυτά έχουν έδρα σε ορεινές κοινότητες. Στη συντριπτική τους πλειονότητα πρόκειται για μικρές και πολύ μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, οι οποίες σε αρκετά χωριά αποτελούν μία από τις ελάχιστες οικονομικές δραστηριότητες που λειτουργούν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Αυτό είναι και το κρίσιμο σημείο της παρέμβασης. Η διατήρηση ενός ξενοδοχείου σε ένα ορεινό χωριό δεν αφορά μόνο τις διαθέσιμες κλίνες. Συνδέεται με την επισκεψιμότητα, την εστίαση, το εμπόριο και συνολικά με τη δυνατότητα μιας μικρής τοπικής οικονομίας να παραμένει ενεργή και εκτός των περιόδων υψηλής ζήτησης.
Οι ξενοδόχοι αποδίδουν την επιβράδυνση των τελευταίων ετών, μεταξύ άλλων, στην υψηλή εξάρτηση από συγκεκριμένες αγορές του εξωτερικού που επηρεάζονται από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, αλλά και στη συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Ειδικό «Τουρισμός για Όλους» για τα βουνά
Πρώτη πρόταση είναι η δημιουργία ενός προγράμματος αντίστοιχου με το «Τουρισμός για Όλους», το οποίο όμως θα αφορά αποκλειστικά καταλύματα ορεινών προορισμών. Στόχος είναι να δημιουργηθεί πρόσθετη εγχώρια ζήτηση και να ενισχυθούν περιοχές που δεν διαθέτουν τη μεγάλη και παρατεταμένη τουριστική περίοδο των νησιωτικών και παράκτιων προορισμών.
Παράλληλα, ζητείται σταθερή και επαναλαμβανόμενη προβολή της ορεινής Ελλάδας από τον ΕΟΤ, τόσο στην ελληνική αγορά όσο και σε επιλεγμένες αγορές του εξωτερικού. Η πρόταση δεν αφορά μία αποσπασματική καμπάνια, αλλά μια στρατηγική προβολής με συνέχεια από χρόνο σε χρόνο.
Το μεγάλο πρόβλημα των εργαζομένων
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στην έλλειψη προσωπικού. Η Ένωση προτείνει οικονομικά κίνητρα για όσους επιλέγουν να εργαστούν σε ξενοδοχεία ορεινών προορισμών, με επιδότηση τόσο της μετακίνησης όσο και της στέγασης.
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία στις απομακρυσμένες περιοχές, όπου η πρόσβαση είναι δυσκολότερη και οι διαθέσιμες κατοικίες για εποχικό ή μόνιμο προσωπικό είναι περιορισμένες.
Ενεργειακή στήριξη μέσω net metering
Στο επίκεντρο βρίσκεται παράλληλα και το ενεργειακό κόστος, το οποίο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες επιβαρύνσεις για τις ορεινές ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες.
Οι ξενοδόχοι ζητούν τη δυνατότητα επενδύσεων με επιδότηση για ενεργειακό συμψηφισμό μέσω net metering. Επισημαίνουν, μάλιστα, ότι αρκετά καταλύματα, λόγω πολεοδομικών και οικιστικών περιορισμών, δεν διαθέτουν σήμερα την ίδια ευχέρεια ενεργειακών παρεμβάσεων που μπορεί να έχει μια μονάδα σε άλλη περιοχή.
Μαθητικές εκδρομές στα ορεινά
Η πέμπτη πρόταση στρέφεται προς το υπουργείο Παιδείας και αφορά τη θεσμοθέτηση ολιγοήμερων εκπαιδευτικών εκδρομών σε ορεινούς προορισμούς. Οι επισκέψεις θα μπορούσαν να συνδέονται με την περιβαλλοντική εκπαίδευση, τη γνωριμία των μαθητών με τη φύση και δραστηριότητες που αναπτύσσονται στο ορεινό περιβάλλον.
Με τον τρόπο αυτό θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια επιπλέον πηγή ζήτησης σε περιόδους χαμηλής τουριστικής κίνησης, στηρίζοντας ταυτόχρονα έναν περισσότερο δωδεκάμηνο χαρακτήρα για τον ορεινό τουρισμό.
Το μήνυμα των ξενοδόχων είναι σαφές. Χωρίς στοχευμένα εργαλεία για τη ζήτηση, το ενεργειακό κόστος, το προσωπικό και την προβολή, η λειτουργία αρκετών μικρών ορεινών καταλυμάτων γίνεται ολοένα δυσκολότερη. Και σε πολλές περιπτώσεις το διακύβευμα δεν είναι απλώς η κερδοφορία μιας επιχείρησης, αλλά το κατά πόσο θα εξακολουθήσει να υπάρχει ανοιχτό ξενοδοχείο στο χωριό.
