Αμέλια Έρχαρτ: Νέα αναζήτηση για το χαμένο αεροσκάφος 89 χρόνια μετά

Σε μια ακατοίκητη ατόλη στον Ειρηνικό Ωκεανό, ένα αντικείμενο στον βυθό μιας λιμνοθάλασσας έχει κινήσει το ενδιαφέρον των ερευνητών. Ορισμένοι εκτιμούν ότι ίσως πρόκειται για τα συντρίμμια του αεροσκάφους της Αμέλια Έρχαρτ, της Αμερικανίδας αεροπόρου που εξαφανίστηκε μυστηριωδώς το 1937. Άλλοι, ωστόσο, θεωρούν ότι μπορεί να είναι απλώς ένα πεσμένο δέντρο.

Σχεδόν εννέα δεκαετίες μετά την εξαφάνιση που εξελίχθηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα άλυτα μυστήρια του 20ού αιώνα, μια νέα αμερικανική ερευνητική αποστολή επιχειρεί να δώσει απάντηση. Η ομάδα των 17 ερευνητών κατευθύνθηκε προς την απομονωμένη ατόλη Νικουμαρόρο, στο νησιωτικό κράτος του Κιριμπάτι, με την ελπίδα ότι ένα εύρημα που εντοπίστηκε σε δορυφορικές εικόνες θα αποδειχθεί το δικινητήριο Lockheed Model 10-E Electra, με το οποίο η Ερχαρτ και ο πλοηγός της, Φρεντ Νούναν, επιχειρούσαν να πραγματοποιήσουν τον γύρο του κόσμου.

«Η ανακάλυψη του αεροσκάφους Electra της Αμέλια Ερχαρτ θα ήταν η ανακάλυψη μιας ζωής», δήλωσε ο επικεφαλής της αποστολής, Ρίτσαρντ Πέτιγκριου, πριν αποπλεύσει νωρίτερα αυτόν τον μήνα. «Η επιβεβαίωση ότι εκεί βρίσκονται τα συντρίμμια του αεροσκάφους θα αποτελούσε αδιάσειστη απόδειξη».

Η νέα αποστολή ξεκίνησε από δορυφορικές εικόνες που τραβήχτηκαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και εμφανίζουν ένα βυθισμένο αντικείμενο στην αμμώδη λιμνοθάλασσα της Νικουμαρόρο. Οι ερευνητές το ονόμασαν «Taraia Object», από την περιοχή του νησιού όπου εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε δορυφορική εικόνα το 2020. Πρόκειται για έναν επιμήκη σχηματισμό, ο οποίος, σύμφωνα με την ομάδα, βρίσκεται στο ίδιο σημείο εδώ και χρόνια.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν μάλιστα ότι διακρίνεται και σε αεροφωτογραφίες που χρονολογούνται από το 1938, μόλις έναν χρόνο μετά την εξαφάνιση της Ερχαρτ. Ξεχωριστό εναέριο οπτικό υλικό από την περιοχή υποδεικνύει, κατά την ερευνητική ομάδα, ότι το αντικείμενο παρουσιάζει μια μεταλλική αντανάκλαση.

Η αποστολή, στην οποία συμμετέχουν αρχαιολόγοι, φιλοδοξεί να διαπιστώσει εάν πρόκειται πράγματι για τα συντρίμμια του ιστορικού αεροσκάφους. Επειτα από εξαήμερο ταξίδι με πλοίο από την Ταράουα, την πρωτεύουσα του Κιριμπάτι, οι ερευνητές έφτασαν στην ατόλη την Τρίτη (13/10) και θα παραμείνουν αρκετές ημέρες αναζητώντας το μυστηριώδες αντικείμενο.

Η Αμέλια Ερχαρτ ήταν ήδη μία από τις διασημότερες προσωπικότητες της εποχής της όταν επιχείρησε την τελευταία της πτήση. Σε ηλικία 39 ετών, είχε καταρρίψει πολλά αεροπορικά ρεκόρ και είχε γράψει ιστορία ως η πρώτη γυναίκα που διέσχισε μόνη της, χωρίς ενδιάμεση στάση, τον Ατλαντικό Ωκεανό.

Το 1937, μαζί με τον πλοηγό Φρεντ Νούναν, επιχείρησε να πραγματοποιήσει τον γύρο της Γης ακολουθώντας διαδρομή κοντά στον Ισημερινό. Το αεροσκάφος τους κατευθυνόταν προς τη νήσο Χάουλαντ, περίπου 400 μίλια βόρεια της Νικουμαρόρο, όταν άρχισαν να εξαντλούνται τα καύσιμά του και χάθηκαν τα ίχνη του. Η εξαφάνισή τους προκάλεσε μια τεράστια επιχείρηση αναζήτησης από την αμερικανική κυβέρνηση η οποία περιλάμβανε και εναέρια έρευνα πάνω από τη Νικουμαρόρο, γνωστή τότε ως Νήσος Γκάρντνερ.

Το αεροπλάνο δεν βρέθηκε ποτέ. Η ανακάλυψη των συντριμμιών του στην ατόλη θα επιβεβαίωνε μια θεωρία που υπάρχει εδώ και δεκαετίες, αλλά παραμένει αναπόδεικτη: ότι η Ερχαρτ και ο Νούναν πραγματοποίησαν αναγκαστική προσγείωση στη Νικουμαρόρο, αντί να καταλήξουν σε κάποιο άλλο σημείο του Ειρηνικού.

Πίσω από τη νέα αποστολή βρίσκεται μια ιδιαίτερη σύνδεση με το παρελθόν της Αμέλια Ερχαρτ. Ο Ρίτσαρντ Πέτιγκριου, επικεφαλής του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Ινστιτούτο Αρχαιολογικής Κληρονομιάς, εξασφάλισε χρηματοδότηση για την έρευνα σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Purdue, στην Ιντιάνα των ΗΠΑ. Πρόκειται για το ίδιο πανεπιστήμιο στο οποίο δίδασκε κάποτε η Ερχαρτ και το οποίο είχε χρηματοδοτήσει την τελευταία, μοιραία πτήση της. Η διάσημη αεροπόρος είχε τροποποιήσει το Lockheed Electra, αποκαλώντας το «ιπτάμενο εργαστήριο».

Το Purdue εξακολουθεί να διατηρεί ζωντανή τη σύνδεσή του με την Ερχαρτ. Διαθέτει δικό του αεροδρόμιο, ενώ πέρυσι εγκαινίασε έναν τερματικό σταθμό που φέρει το όνομά της.

Παρά την αισιοδοξία της νέας αποστολής, δεν συμμερίζονται όλοι οι ερευνητές την εκτίμηση ότι το αντικείμενο στη λιμνοθάλασσα μπορεί να είναι το χαμένο αεροσκάφος.

Ο Ρικ Γκιλέσπι, συνιδρυτής της αμερικανικής ερευνητικής οργάνωσης TIGHAR (The International Group for Historic Aircraft Recovery) και ένας από τους γνωστότερους ερευνητές της υπόθεσης Ερχαρτ, θεωρεί ότι το μυστηριώδες αντικείμενο είναι πιθανότατα ένας νεκρός πάνδανος, ένα δέντρο που φύεται στην περιοχή και παρασύρθηκε μέσα στη λιμνοθάλασσα.

Ο Γκιλέσπι έχει αφιερώσει πολλά χρόνια στην αναζήτηση του αεροσκάφους και είναι συγγραφέας του βιβλίου «One More Good Flight: The Amelia Earhart Tragedy». Οπως υποστηρίζει, ο ίδιος και άλλες ερευνητικές ομάδες είχαν επισκεφθεί το ακριβές σημείο όπου βρίσκεται το αντικείμενο το 2001 και το 2007, πραγματοποιώντας έρευνες με ανιχνευτές μετάλλων.

«Δεν υπάρχει τίποτα εκεί, διαφορετικά θα το είχαμε βρει», δήλωσε σε συνέντευξή του νωρίτερα φέτος. «Αν ξαφνικά ανακαλύψουν ότι τα συντρίμμια της Αμέλια Ερχαρτ βρίσκονται εκεί, θα εκπλαγώ πολύ, αλλά θα είμαι ο πρώτος που θα τους συγχαρεί. Ωστόσο, δεν νομίζω ότι θα βρουν κάτι».

Η ομάδα του Purdue αντιτείνει ότι το αντικείμενο ενδέχεται να είχε καλυφθεί από άμμο, γεγονός που θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί δεν εντοπίστηκε στις προηγούμενες αποστολές.

Το ενδιαφέρον είναι ότι, παρά τη διαφωνία τους για το συγκεκριμένο αντικείμενο, οι δύο ερευνητικές ομάδες συμφωνούν σε ένα βασικό σημείο: θεωρούν πιθανό το αεροσκάφος της Ερχαρτ να προσγειώθηκε αναγκαστικά στη Νικουμαρόρο.

Η TIGHAR πραγματοποίησε δεκάδες επισκέψεις στην ατόλη από το 1989 έως το 2019, συγκεντρώνοντας στοιχεία που, σύμφωνα με την οργάνωση, ενισχύουν αυτή τη θεωρία. Η εκδοχή που υποστηρίζει είναι ότι το Electra προσγειώθηκε στον ύφαλο της ατόλης και στη συνέχεια παρασύρθηκε από τη θάλασσα. Τα συντρίμμια του ενδέχεται σήμερα να βρίσκονται διασκορπισμένα σε βαθιά νερά, στα ανοιχτά της δυτικής πλευράς του νησιού. Σύμφωνα με την ίδια θεωρία, η Ερχαρτ και ενδεχομένως ο Νούναν κατάφεραν να επιβιώσουν για κάποιο χρονικό διάστημα στην ακατοίκητη ατόλη, πίνοντας βρόχινο νερό και τρώγοντας μικρά ψάρια και χελώνες.

Η υπόθεση αυτή βασίζεται σε ευρήματα που ερμηνεύονται ως ίχνη καταυλισμού ναυαγού, καθώς και σε αντικείμενα που χρονολογούνται τη δεκαετία του 1930. Ανάμεσά τους βρίσκεται ένα βαζάκι που πιστεύεται ότι περιείχε καλλυντική κρέμα για τις φακίδες. Ωστόσο, παρά τις πολυετείς έρευνες, η θεωρία αυτή δεν έχει αποδειχθεί.

Η νέα αποστολή φιλοδοξεί να προσθέσει ένα καθοριστικό στοιχείο σε μια υπόθεση που απασχολεί ερευνητές εδώ και σχεδόν εννέα δεκαετίες. Αν το βυθισμένο αντικείμενο αποδειχθεί ότι είναι το Lockheed Electra, θα επιβεβαιωθεί η θεωρία της αναγκαστικής προσγείωσης στη Νικουμαρόρο. Αν, αντίθετα, πρόκειται πράγματι για ένα πεσμένο δέντρο, η αναζήτηση του χαμένου αεροσκάφους θα συνεχιστεί.