Με επιτυχία ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του 2ου Συνεδρίου για τα Βιώσιμα Αεροπορικά Καύσιμα (Sustainable Aviation Fuels – SAF), με τίτλο «Time for Take-off», που διοργάνωσε το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ), στις 12 και 13 Νοεμβρίου 2026, στην Αθήνα, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Το Συνέδριο αποτέλεσε σημείο συνάντησης εκπροσώπων της Πολιτείας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της αεροπορικής και ενεργειακής βιομηχανίας, της ερευνητικής κοινότητας και της αγοράς, αναδεικνύοντας τις σημαντικές προκλήσεις, αλλά και τις αναπτυξιακές ευκαιρίες που διαμορφώνονται στον τομέα των βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν οι ευρωπαϊκές πολιτικές για την αποανθρακοποίηση των αερομεταφορών, οι απαιτήσεις του Κανονισμού ReFuelEU Aviation, η ανάπτυξη προηγμένων βιοκαυσίμων και συνθετικών καυσίμων (eSAF), οι διαθέσιμες τεχνολογίες παραγωγής, καθώς και οι προϋποθέσεις για την προσέλκυση επενδύσεων και τη δημιουργία μιας ανταγωνιστικής εφοδιαστικής αλυσίδας.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη μετάβαση από τον σχεδιασμό και τη θέσπιση φιλόδοξων ευρωπαϊκών στόχων στην πρακτική εφαρμογή τους, καθώς η αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας και η δημιουργία βιώσιμων επιχειρηματικών και επενδυτικών σχημάτων αποτελούν πλέον κρίσιμες προτεραιότητες.

Η Ελλάδα μπροστά στις ευκαιρίες της νέας ευρωπαϊκής αγοράς

Από την πλευρά της Πολιτείας, η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών Δέσποινα Παληαρούτα, υπογράμμισε ότι η αγορά των βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων περνά πλέον από τη φάση των στόχων στη φάση της υλοποίησης.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Η πρόκληση για τα επόμενα χρόνια είναι να αυξηθεί η παραγωγική δυναμικότητα, να κινητοποιηθούν επενδύσεις και να δημιουργηθεί ένα σταθερό περιβάλλον που θα συνδέει παραγωγούς, αεροπορικές εταιρείες, αεροδρόμια και την ενεργειακή βιομηχανία.

Η Ελλάδα έχει τις προϋποθέσεις να συμμετάσχει ενεργά σε αυτή τη νέα ευρωπαϊκή αγορά, αξιοποιώντας την ισχυρή παρουσία της στους τομείς της ενέργειας, της διύλισης, των αερομεταφορών και της έρευνας. Το επόμενο βήμα είναι να μετατρέψουμε το θεσμικό πλαίσιο και τα πρώτα θετικά μηνύματα της αγοράς σε πραγματικές επενδύσεις και εμπορικά βιώσιμα έργα».

Η αξιοποίηση της βιομάζας και ο ρόλος του ΚΑΠΕ

Ο Πρόεδρος και Γενικός Διευθυντής του ΚΑΠΕ, Δημήτρης Καρδοματέας, αναφέρθηκε στον ερευνητικό ρόλο του Κέντρου στην ανάπτυξη βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων, με τη διερεύνηση της αξιοποίησης διαφορετικών πρώτων υλών, όπως γεωργικών και δασικών υπολειμμάτων και λιγνοκυτταρινούχου βιομάζας, και ειδικών καλλιεργειών όπως καμελίνα, καρινάτα, κνήκος, σόργο, κλπ, καθώς και ειδικών καλλιεργητικών πρακτικών, δεδομένου ότι από το 2024, η αμειψισπορά και οι καλλιέργειες σε υποβαθμισμένα εδάφη, θεωρούνται επιλέξιμες για παραγωγή βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων.

Όπως τόνισε, «η ανάπτυξη βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων έχει ανοίξει έναν ολόκληρο νέο, και πολύ ενδιαφέροντα, κόσμο έρευνας και ανάπτυξης στη γεωπονία και τη χημική μηχανική. Η βασική πρόκληση είναι το κόστος παραγωγής και η διαθεσιμότητα πρώτων υλών σε συμφωνία με τους περιορισμούς της σχετικής κοινοτικής νομοθεσίας».

Η ευρωπαϊκή τεχνολογική υπεροχή και η πρόκληση της παραγωγικής κλιμάκωσης

Η Δρ Μαρία Γεωργιάδου, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανέδειξε τη μεγάλη πρόκληση της αποανθρακοποίησης των αερομεταφορών, επισημαίνοντας ότι η επίτευξη των ευρωπαϊκών κλιματικών στόχων πρέπει να συνδυαστεί με τη διατήρηση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας και της ενεργειακής ασφάλειας της Ε.Ε.

Όπως σημείωσε, η Ευρώπη διαθέτει σημαντικό τεχνολογικό πλεονέκτημα στην παραγωγή SAF, τόσο μέσω ώριμων τεχνολογιών, όπως η HEFA, όσο και μέσω καινοτόμων λύσεων, όπως η αεριοποίηση με σύνθεση Fischer-Tropsch, η πυρόλυση και τα ηλεκτροκαύσιμα (eSAF). Ωστόσο, η υφιστάμενη παραγωγική δυναμικότητα παραμένει περιορισμένη σε σχέση με τις μελλοντικές ανάγκες. 

Η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής βιώσιμων βιοκαυσίμων και eSAF, στο πλαίσιο πρωτοβουλιών όπως το Industrial Accelerator Act, το Strategic Transport Investment Plan και το αναμενόμενο European Competitiveness Fund αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα. Για την κλιμάκωση της παραγωγής απαιτούνται στοχευμένη χρηματοδοτική και διοικητική υποστήριξη, ανάπτυξη ολόκληρης της βιομηχανικής αλυσίδας αξίας και ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των βασικών φορέων.

Από την έρευνα στη βιομηχανική παραγωγή – Οι προοπτικές για την Ελλάδα

Σημαντική πρόοδος έχει καταγραφεί από το πρώτο Συνέδριο SAF της Αθήνας, το 2024. Οι ευρωπαϊκοί βιομηχανικοί φορείς που συμμετείχαν στις εργασίες του Συνεδρίου, μεταξύ των οποίων οι AXENS, TotalEnergies και PETRONOR, παρουσίασαν τις προοπτικές ανάπτυξης νέων μονάδων παραγωγής, με αξιοποίηση πρώτων υλών ευρωπαϊκής προέλευσης και στόχο τον περιορισμό της εξάρτησης από εισαγωγές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Θετικές εξελίξεις καταγράφονται και στην Ελλάδα. Ενδεικτικά, παρουσιάστηκε η πιλοτική μονάδα παραγωγής κυτταρινούχας αιθανόλης της API Europe στη Θήβα, με δυνατότητα αξιοποίησης της παραγόμενης αιθανόλης για την παραγωγή SAF, ενώ η MOTOR OIL και η HELLENiQ ENERGY μελετούν επίσης σχέδια για την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών παραγωγής.

Παράλληλα, παρουσιάστηκαν ερευνητικά και καινοτομικά έργα που αναπτύσσουν διαφορετικές τεχνολογικές διαδρομές και αλυσίδες αξίας για την παραγωγή βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην εμπειρία του ΚΑΠΕ στην ενίσχυση της παραγωγικότητας της βιομάζας και στη διερεύνηση νέων δυνατοτήτων αξιοποίησης γεωργικών και δασικών πόρων.

Σχολιάζοντας τα συμπεράσματα του Συνεδρίου, η κα Μυρσίνη Χρήστου, Υπεύθυνη της Διεύθυνσης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας του ΚΑΠΕ, επισήμανε ότι οι ελληνικοί ερευνητικοί οργανισμοί έχουν σημειώσει ουσιαστική πρόοδο στην υποστήριξη της βιομηχανίας για την ανάπτυξη και την εμπορική αξιοποίηση νέων αλυσίδων αξίας. Η εξέλιξη αυτή είναι καθοριστικής σημασίας για την επίτευξη των στόχων του ευρωπαϊκού Κανονισμού ReFuelEU Aviation έως το 2030 και για τα επόμενα χρόνια.

Όπως αναδείχθηκε στις εργασίες του Συνεδρίου, το ΚΑΠΕ, αξιοποιώντας τη γνώση και την εμπειρία του στους τομείς της πολιτικής, της αγοράς, της τεχνολογίας και της έρευνας για τα SAF, μπορεί να διαδραματίσει συντονιστικό ρόλο μεταξύ των ελληνικών εμπλεκόμενων φορέων και των αρμόδιων αρχών. Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός συνεκτικού πλαισίου συνεργασίας και ο σχεδιασμός των επόμενων ενεργειών, με γνώμονα τις νέες ευρωπαϊκές πολιτικές και τις απαιτήσεις σε βιώσιμες πρώτες ύλες και τεχνολογίες παραγωγής.

Το Συνέδριο επιβεβαίωσε ότι η ανάπτυξη της αγοράς SAF δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντική αναγκαιότητα, αλλά και σημαντική βιομηχανική και επενδυτική ευκαιρία για την Ελλάδα και την Ευρώπη. Η συστηματική συνεργασία μεταξύ Πολιτείας, βιομηχανίας, αεροπορικού κλάδου και ερευνητικής κοινότητας αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης των αερομεταφορών και τη δημιουργία μιας ανταγωνιστικής αγοράς βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων