Μια πρωτοβουλία από οκτώ χώρες βλέπει το φως της δημοσιότητας, με στόχο την επιβολή φόρου σε εύπορους επιβάτες αεροπορικών πτήσεων.
Η γαλλική προεδρία ανακοίνωσε τη σύσταση αυτής της συμμαχίας, που φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα πιο δίκαιο και «ανθεκτικό» πλαίσιο χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
Στην ομάδα συμμετέχουν οι Γαλλία, Κένυα, Μπαρμπέιντος, Ισπανία, Σομαλία, Μπενίν, Σιέρα Λεόνε και Αντίγκουα και Μπαρμπούντα.
Ιδιαίτερα οι μικρές αυτές χώρες υφίστανται σε μεγάλο βαθμό τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, παρά τη μικρή τους συμβολή στις παγκόσμιες εκπομπές.
Στην καρδιά της πρωτοβουλίας βρίσκεται η αύξηση των φόρων στα αεροπορικά εισιτήρια, με έμφαση στις πρώτες και business θέσεις καθώς και στα ιδιωτικά τζετ.
Οι επιλογές αυτές αποτελούν προνόμιο κυρίως πλουσίων επιβατών και έχουν δυσανάλογα υψηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Η γαλλική προεδρία επισημαίνει ότι επιδιώκεται η διεύρυνση των χωρών που εφαρμόζουν τέτοιους φόρους, ώστε η αεροπορική βιομηχανία να συμβάλει πιο ουσιαστικά στη χρηματοδότηση δράσεων για την προσαρμογή στις κλιματικές αλλαγές.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η παγκόσμια εφαρμογή του μέτρου θα μπορούσε να συγκεντρώσει έως και 187 δισ. ευρώ (περίπου 220 δισ. δολάρια).
Αυτοί οι πόροι θα κατευθυνθούν σε επενδύσεις για ανθεκτικότητα, δίκαιες μεταβάσεις και την ενίσχυση των δημοσίων οικονομικών των φτωχότερων κρατών.
Η αεροπορία ευθύνεται για περίπου το 2,5% των παγκόσμιων εκπομπών CO₂, με πιθανή αύξηση λόγω της επέκτασης των πτήσεων.
Παρά το μικρότερο μερίδιο σε σχέση με άλλους τομείς, η χρήση της από εύπορους πληθυσμούς την καθιστά στόχο μέτρων «κλιματικής δικαιοσύνης».
Τα ιδιωτικά τζετ εκπέμπουν έως και 14 φορές περισσότερο CO₂ ανά επιβάτη σε σύγκριση με τις εμπορικές πτήσεις, εντείνοντας τις πιέσεις για φορολόγησή τους στο πλαίσιο της παγκόσμιας προσπάθειας μείωσης των ρύπων.
Η ιδέα των «φόρων αλληλεγγύης» δεν είναι καινούργια, καθώς χώρες όπως η Γαλλία, η Κένυα και τα Μπαρμπέιντος έχουν ήδη προωθήσει αντίστοιχα μέτρα σε άλλους τομείς.
Μέχρι σήμερα όμως, τα αποτελέσματα ήταν περιορισμένα, κυρίως λόγω έλλειψης διεθνούς συντονισμού.
Αυτή τη φορά, η πρωτοβουλία συνοδεύεται από τη βούληση να σχηματιστεί ευρύτερος συνασπισμός κρατών για την υλοποίηση συγκεκριμένων και εφαρμόσιμων μέτρων, ξεκινώντας από τη φορολόγηση των αεροπορικών εισιτηρίων.
Σύμφωνα με τη Συμφωνία του Παρισιού του 2015, οι πλούσιες χώρες έχουν υποχρέωση να συνεισφέρουν οικονομικά στην υποστήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
Ωστόσο, πολλές από αυτές τις χρηματοδοτικές δεσμεύσεις παραμένουν ανεκπλήρωτες.
Η νέα πρόταση φιλοδοξεί να καλύψει αυτό το κενό, προσφέροντας ένα απλό και εφαρμόσιμο εργαλείο που συνδέει άμεσα τις πηγές ρύπανσης με τη χρηματοδότηση των χωρών που πλήττονται.
Στις επόμενες διεθνείς διασκέψεις για το κλίμα, καθώς και στη G20 και άλλους πολυμερείς οργανισμούς, η συμμαχία σκοπεύει να προωθήσει το ζήτημα.
Κεντρικός στόχος θα είναι η ένταξη περισσότερων χωρών και η καθιέρωση κοινών προδιαγραφών φορολόγησης.
Σε περίπτωση ευρείας υποστήριξης, η πρωτοβουλία μπορεί να αποτελέσει σημαντικό βήμα προς μια δικαιότερη παγκόσμια χρηματοδότηση για το κλίμα, με τους πλουσιότερους να αναλαμβάνουν μεγαλύτερο μερίδιο της ευθύνης.
