Πιο περίπλοκη αποδεικνύεται η διαχείριση των χειμερινών καιρικών συνθηκών στις αερομεταφορές απ’ όσο συχνά εκτιμάται, όπως εξηγούν ειδικοί της αεροπορίας, επισημαίνοντας ότι η καθήλωση πτήσεων δεν περιορίζεται στον απλό καθαρισμό ενός διαδρόμου από χιόνι και πάγο.
Την περασμένη εβδομάδα, χιλιάδες ταξιδιώτες βρέθηκαν εγκλωβισμένοι στη βόρεια Φινλανδία, όταν το αεροδρόμιο της Κιτίλα ανέστειλε τη λειτουργία πολλών πτήσεων λόγω ακραίων θερμοκρασιών. Το περιστατικό προκάλεσε εντύπωση, καθώς η σκανδιναβική χώρα θεωρείται σημείο αναφοράς στη διαχείριση χειμερινών καιρικών φαινομένων, με σαφώς λιγότερες διαταραχές σε σχέση με άλλες, νοτιότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Το ερώτημα που τέθηκε ήταν τι ακριβώς οδήγησε στην παράλυση των λειτουργιών. Σύμφωνα με ειδικούς, η απάντηση βρίσκεται στην πολυπλοκότητα των διαδικασιών που απαιτούνται για την ασφαλή λειτουργία ενός αεροδρομίου σε συνθήκες παγετού.
Πώς αντιμετωπίζουν τον χειμώνα τα φινλανδικά αεροδρόμια
Στη Φινλανδία, οι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και οι ισχυρές χιονοπτώσεις αποτελούν σύνηθες φαινόμενο, γεγονός που έχει οδηγήσει στη δημιουργία καλά οργανωμένων και δοκιμασμένων προγραμμάτων συντήρησης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το αεροδρόμιο του Ελσίνκι, όπου εφαρμόζονται τόσο καθημερινές εργασίες όσο και ειδικά σχέδια αποχιονισμού σε περιόδους έντονων καιρικών φαινομένων.
«Ο όρος “στοχευμένη απομάκρυνση χιονιού” αναφέρεται στο λειτουργικό μοντέλο για ημέρες με ασυνήθιστη χιονόπτωση στις πίστες (apron) [όπου σταθμεύουν τα αεροσκάφη]», ανέφερε σε δελτίο Τύπου ο Anssi Väisänen, Διευθυντής Επιχειρήσεων Πίστας της Finavia για το αεροδρόμιο του Ελσίνκι.
«Το σχέδιο στάθμευσης αεροσκαφών καταρτίζεται περίπου 12 ώρες νωρίτερα, ώστε να υπάρχουν πολλές κενές θέσεις στάθμευσης στην πίστα δίπλα-δίπλα.
Αυτό επιτρέπει στη συντήρηση να συγκεντρώσει τους πόρους της και να αποχιονίσει την περιοχή. Έπειτα μπορεί να ξεκινήσει η διαδικασία εξυπηρέτησης του αεροσκάφους (turnaround).»
Οι θέσεις στάθμευσης αποδεσμεύονται σταδιακά, επιτρέποντας τον καθαρισμό μεγάλων επιφανειών με μία κίνηση. Παράλληλα, οι διάδρομοι και οι τροχοδρομίες πρέπει να διατηρούνται απολύτως καθαροί. Στο Ελσίνκι, περισσότερα από 200 οχήματα και μηχανήματα βρίσκονται σε συνεχή ετοιμότητα για την εξυπηρέτηση των τριών διαδρόμων.
Ιδιαίτερο ρόλο παίζουν τα Vammas PSB 5500 sweeper blowers, μηχανήματα 31 τόνων που μπορούν να καθαρίσουν πλάτος 5,5 μέτρων σε μόλις 11 λεπτά. «Τα sweeper blowers χρησιμοποιούνται [για την απομάκρυνση του χιονιού] έως και 800 ώρες κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου», σημείωσε ο Pyry Pennanen, Επικεφαλής Συντήρησης Αεροδρομίου της Finavia για το Ελσίνκι.
Τι πήγε στραβά στην Κιτίλα
Παρότι ακόμη και τα αεροδρόμια βόρεια του Αρκτικού Κύκλου σπάνια κλείνουν λόγω καιρού, στην Κιτίλα οι συνθήκες ξεπέρασαν τα συνηθισμένα όρια. Στις 11 Ιανουαρίου, η θερμοκρασία έπεσε στους μείον 37 βαθμούς Κελσίου, έπειτα από συνεχόμενες ημέρες έντονου ψύχους, προκαλώντας σοβαρότερες διαταραχές σε σχέση με άλλες περιοχές, όπως το Ίβαλο.
Ο βασικός παράγοντας δεν ήταν μόνο το χιόνι, αλλά ο εκτεταμένος πάγος που κάλυπτε τα αεροσκάφη. «Είναι εξαιρετικά επικίνδυνο να πετάς με πάγο στις πτέρυγες. Η ροή του αέρα γύρω από την πτέρυγα διαταράσσεται. Τότε το αεροσκάφος χάνει άντωση και συντρίβεται», δήλωσε στην ολλανδική εφημερίδα De Telegraaf ο Joris Melkert, λέκτορας αεροναυπηγικής στο Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας του Ντελφτ.
Η διαδικασία αποπάγωσης, που περιλαμβάνει ζεστό νερό και αντιπαγωτικά υλικά, μπορεί να διαρκέσει έως και μισή ώρα. Όπως ανέφερε εκπρόσωπος της Finavia, η παρουσία υγρασίας στην ατμόσφαιρα αυξάνει σημαντικά τις ανάγκες για αποπάγωση, επιβαρύνοντας περαιτέρω τις επιχειρησιακές δυνατότητες.
«Λόγω των εξαιρετικά απαιτητικών συνθηκών, οι αεροπορικές εταιρείες αναγκάστηκαν να ακυρώσουν πτήσεις προς την Κιτίλα την Παρασκευή, το Σάββατο και την Κυριακή», πρόσθεσαν εκπρόσωποι της Finavia.
Το παράδειγμα του Σίπχολ
Αντίστοιχα προβλήματα καταγράφηκαν και στο αεροδρόμιο Σίπχολ του Άμστερνταμ, όπου στις αρχές Ιανουαρίου ακυρώθηκαν πάνω από 3.000 πτήσεις λόγω πολικού ψύχους. Εκεί, η αποπάγωση αποδείχθηκε ο αδύναμος κρίκος, καθώς η έλλειψη εγκαταστάσεων σε κάθε διάδρομο και η πίεση στους διαθέσιμους πόρους οδήγησαν σε αλυσιδωτές ακυρώσεις.
Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση εργαζομένου της KLM στο De Telegraaf: «Αυτό το ντόμινο κάνει το Σίπχολ να μπλοκάρει εντελώς σε τέτοιες μέρες με χιόνι. Είμαστε ο περίγελος της Ευρώπης».
