Αλυσιδωτές επιπτώσεις στην αεροπορική αγορά προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή, με τις τιμές των καυσίμων να εκτοξεύονται και αρκετές αεροπορικές εταιρείες να προχωρούν σε αυξήσεις ναύλων.
Η αυστραλιανή αεροπορική εταιρεία Qantas Airways, η σκανδιναβική SAS και η Air New Zealand ανακοίνωσαν την Τρίτη (10/03) αναπροσαρμογές στις τιμές των εισιτηρίων, αποδίδοντας την απόφαση στη ραγδαία άνοδο του κόστους των καυσίμων.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται ο εθνικός αερομεταφορέας της Νέας Ζηλανδίας, οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών, που πριν από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν κινούνταν μεταξύ 85 και 90 δολαρίων το βαρέλι, εκτινάχθηκαν τις τελευταίες ημέρες ακόμη και στα 150 έως 200 δολάρια.
Η σύγκρουση έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στη ναυσιπλοΐα σε μία από τις σημαντικότερες παγκόσμιες διόδους εξαγωγής πετρελαίου, οδηγώντας σε άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας. Οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν άμεσα τα παγκόσμια ταξίδια, αυξάνοντας το κόστος των αεροπορικών μετακινήσεων σε ορισμένες διαδρομές και ενισχύοντας τις ανησυχίες για πιθανή μείωση της ταξιδιωτικής ζήτησης και καθηλώσεις αεροσκαφών.
Εκπρόσωπος της SAS δήλωσε στο Reuters ότι «Αυξήσεις αυτού του μεγέθους καθιστούν απαραίτητη μια αντίδραση προκειμένου να διατηρηθούν σταθερές και αξιόπιστες λειτουργίες», διευκρινίζοντας ότι η εταιρεία έχει προχωρήσει σε «προσωρινή προσαρμογή τιμών».
Η μεγαλύτερη σκανδιναβική αεροπορική εταιρεία είχε ήδη επισημάνει από πέρυσι ότι τροποποίησε προσωρινά την πολιτική αντιστάθμισης κινδύνου καυσίμων λόγω των αβέβαιων συνθηκών στην αγορά, ενώ δεν έχει προχωρήσει σε αντιστάθμιση της κατανάλωσης καυσίμων για τους επόμενους δώδεκα μήνες.
Παράλληλα, αρκετοί αερομεταφορείς στην Ευρώπη και την Ασία –μεταξύ αυτών οι Lufthansa και Ryanair– έχουν υιοθετήσει στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου, εξασφαλίζοντας μέρος των καυσίμων τους σε σταθερές τιμές. Ωστόσο, η Finnair προειδοποίησε ότι σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης ενδέχεται να επηρεαστεί ακόμη και η διαθεσιμότητα καυσίμων.
Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από τις περικοπές παραγωγής στο Κουβέιτ, σημαντικό εξαγωγέα καυσίμων αεριωθούμενων προς τη βορειοδυτική Ευρώπη. Όπως σημείωσε εκπρόσωπος της Finnair, «Μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο την τιμή των καυσίμων αλλά και τη διαθεσιμότητά τους, τουλάχιστον προσωρινά», επισημαίνοντας πάντως ότι μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιαστεί τέτοιο πρόβλημα. Η εταιρεία έχει ήδη καλύψει το 80% των αναγκών της σε καύσιμα για το πρώτο τρίμηνο.
Αναταράξεις στον εναέριο χώρο της Μέσης Ανατολής
Η ένταση στην περιοχή έχει προκαλέσει σημαντικές δυσκολίες και στη διαχείριση του εναέριου χώρου. Σύμφωνα με την υπηρεσία παρακολούθησης πτήσεων Flightradar24, αεροσκάφη που κατευθύνονταν προς το Ντουμπάι μπήκαν προσωρινά σε αναμονή την Τρίτη (10/03) λόγω πιθανής πυραυλικής απειλής, πριν τελικά ολοκληρώσουν κανονικά την προσγείωσή τους.
Η Qantas ανακοίνωσε ότι, πέρα από τις αυξήσεις στους διεθνείς ναύλους, εξετάζει και την ανακατανομή της χωρητικότητας προς την Ευρώπη, καθώς εταιρείες και επιβάτες αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές προκειμένου να αποφύγουν τις περιοχές έντασης στη Μέση Ανατολή, όπου επιθέσεις με drones και πυραύλους έχουν περιορίσει τις πτήσεις.
Οι περιορισμοί στον εναέριο χώρο έχουν οδηγήσει σε σημαντικές αυξήσεις τιμών στα δρομολόγια μεταξύ Ασίας και Ευρώπης. Η Cathay Pacific ανακοίνωσε την Τρίτη (10/03) ότι θα προσθέσει επιπλέον πτήσεις προς Λονδίνο και Ζυρίχη τον Μάρτιο, προκειμένου να ανταποκριθεί στη ζήτηση.
Από την πλευρά της, η Air New Zealand προχώρησε σε αυξήσεις ναύλων οικονομικής θέσης απλής μετάβασης κατά 6 δολάρια στις εσωτερικές πτήσεις, σχεδόν 12 δολάρια σε διεθνείς πτήσεις μικρών αποστάσεων και 53,5 δολάρια στις πτήσεις μεγάλων αποστάσεων. Η εταιρεία δεν απέκλεισε νέες προσαρμογές σε τιμές και δρομολόγια, εφόσον το κόστος καυσίμων παραμείνει σε υψηλά επίπεδα.
Παράλληλα, η Hong Kong Airlines ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει τις επιβαρύνσεις καυσίμων έως και 35,2% από την Πέμπτη (12/03), με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να καταγράφονται στις πτήσεις μεταξύ Χονγκ Κονγκ και Μαλδίβων, Μπαγκλαντές και Νεπάλ.
Αντιδράσεις στις αγορές
Στις αγορές, ορισμένες μετοχές αεροπορικών εταιρειών κατέγραψαν άνοδο, καθώς οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν την Τρίτη (10/03) περίπου στα 90 δολάρια το βαρέλι από το υψηλό των 119 δολαρίων της Δευτέρας (09/03). Η αποκλιμάκωση ακολούθησε δήλωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να λήξει σύντομα.
Κατά το άνοιγμα των ευρωπαϊκών αγορών, οι μετοχές των αεροπορικών εταιρειών κινήθηκαν ανοδικά μεταξύ 4% και 7%. Στην Ασία, η Qantas έκλεισε με άνοδο 0,5%, η Korean Air Lines σημείωσε άνοδο 3% και η Cathay Pacific ενισχύθηκε κατά 3,6%, μετά τις σημαντικές απώλειες που είχαν καταγράψει τη Δευτέρα (09/03).
Το βάρος των καυσίμων και οι πιέσεις στα δρομολόγια
Τα καύσιμα αποτελούν το δεύτερο μεγαλύτερο λειτουργικό κόστος για τις αεροπορικές εταιρείες μετά την εργασία, αντιπροσωπεύοντας συνήθως το 20% έως 25% των συνολικών δαπανών.
Ταυτόχρονα, οι περιορισμοί στον εναέριο χώρο απειλούν να επιβαρύνουν περαιτέρω την παγκόσμια ταξιδιωτική βιομηχανία, καθώς οι αεροπορικές εταιρείες αναγκάζονται να αναπροσαρμόζουν δρομολόγια για να αποφύγουν περιοχές σύγκρουσης, ενώ η διαθέσιμη χωρητικότητα σε δημοφιλείς διαδρομές μειώνεται.
Σημαντικό ρόλο στις μετακινήσεις μεταξύ Ευρώπης και Ασίας διαδραματίζουν οι Emirates, Qatar Airways και Etihad, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τρίτο της επιβατικής κίνησης στη συγκεκριμένη αγορά και μεταφέρουν πάνω από τους μισούς επιβάτες από την Ευρώπη προς την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία και τα νησιά του Ειρηνικού, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης αεροπορικών δεδομένων Cirium.
Οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες έχουν ήδη αντιμετωπίσει σημαντικούς περιορισμούς στον διαθέσιμο εναέριο χώρο εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία, αποφεύγοντας σε πολλές περιπτώσεις τον ρωσικό εναέριο χώρο και πραγματοποιώντας μεγαλύτερες διαδρομές. Με τις νέες εντάσεις στη Μέση Ανατολή, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη για τη λειτουργία των διεθνών πτήσεων.
