Η ανάλυση του Politico εξετάζει τρεις διαφορετικές εκδοχές για την πορεία της κρίσης στη Μέση Ανατολή, από ένα συγκρατημένα θετικό ενδεχόμενο έως ένα ακραία δυσμενές.
Το βασικό ερώτημα μπορεί να διατυπώνεται απλά, ωστόσο οι επιπτώσεις του αποδεικνύονται ιδιαίτερα περίπλοκες.
Καθοριστικό ρόλο παίζει το γεγονός ότι η Ευρώπη εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από εισαγωγές καυσίμων αεροσκαφών από τον Κόλπο, την ώρα που τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν υπό πίεση εξαιτίας της σύγκρουσης. Παράλληλα, η καλοκαιρινή περίοδος –η πιο απαιτητική για τον κλάδο– βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Αν και τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια καλύπτουν έως και το 70% της ζήτησης, το υπόλοιπο ποσοστό βασίζεται σε θαλάσσιες εισαγωγές που πλέον δεν θεωρούνται δεδομένες.
Το πιο αισιόδοξο σενάριο
Στην καλύτερη περίπτωση, ακόμη κι αν υπάρξει άμεση αποκλιμάκωση και αποκατασταθεί η λειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η ομαλοποίηση δεν θα έρθει γρήγορα. Η μεταφορά καυσίμων προς την Ευρώπη απαιτεί περισσότερο από έναν μήνα, κάτι που συνεπάγεται παρατεταμένες πιέσεις στις τιμές καθ’ όλη τη θερινή περίοδο.
Ο γενικός διευθυντής της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορών, Willie Walsh, έχει τονίσει ότι «θα χρειαστούν ακόμα μερικοί μήνες για να επανέλθει η προσφορά στα επιθυμητά επίπεδα». Με άλλα λόγια, ακόμη και το θετικό σενάριο μεταφράζεται σε υψηλότερο κόστος εισιτηρίων, όχι όμως σε μαζικές ακυρώσεις.
Το επικρατέστερο σενάριο
Πιο πιθανή θεωρείται μια σταδιακή αποκλιμάκωση, με μερική αποκατάσταση των θαλάσσιων ροών και ασταθή τροφοδοσία καυσίμων. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι λιγότερο αποδοτικές πτήσεις και τα δρομολόγια χαμηλής ζήτησης αναμένεται να περιοριστούν πρώτα.
Ήδη η Lufthansa έχει προχωρήσει σε ακύρωση 20.000 πτήσεων για τους επόμενους μήνες, ενώ στέλεχος της Air France-KLM προειδοποίησε: «Είμαστε υποχρεωμένοι να μετακυλήσουμε τις αυξήσεις στους καταναλωτές, γιατί αλλιώς θα χρεοκοπήσουμε σε λίγους μήνες».
Από την πλευρά της, η καθηγήτρια αεροπορικών μεταφορών στο Πανεπιστήμιο Δουβλίνου, Μαρίνα Ευθυμίου, περιγράφει συνοπτικά τις συνέπειες για τους επιβάτες: «Επιβαρύνσεις καυσίμων, λιγότερες προσφορές και μειωμένη συχνότητα δρομολογίων».
Το δυσμενές σενάριο
Στην πιο αρνητική εκδοχή, μια παρατεταμένη σύγκρουση και ο συνεχιζόμενος αποκλεισμός του Ορμούζ μετατοπίζουν το πρόβλημα από το κόστος στη διαθεσιμότητα καυσίμων. Σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης Kpler, τα ευρωπαϊκά αποθέματα ενδέχεται να πέσουν κάτω από τα κρίσιμα όρια, ενώ ο επικεφαλής του Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, έχει προειδοποιήσει για πιθανή εξάντλησή τους ακόμη και έως τις αρχές Ιουνίου.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Μαρίνα Ευθυμίου επισημαίνει ότι «ολόκληρος ο τομέας είναι εκτεθειμένος», καθώς το πρόβλημα αφορά ταυτόχρονα τόσο τις τιμές όσο και την επάρκεια καυσίμων.
Ιδιαίτερα εκτεθειμένες θεωρούνται οι αεροπορικές χαμηλού κόστους, λόγω του μοντέλου λειτουργίας τους που βασίζεται σε εντατική χρήση στόλου και πυκνά δρομολόγια. Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί στάση επιφυλακής, επεξεργαζόμενη εναλλακτικά σχέδια διαχείρισης κρίσεων. Ο Επίτροπος Μεταφορών Απόστολος Τζιτζικώστας έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αξιοποίησης στρατηγικών αποθεμάτων μεταξύ των κρατών-μελών, σε περίπτωση περαιτέρω επιδείνωσης.
