Εδώ και περισσότερα από 70 χρόνια, η βασική σχεδιαστική φιλοσοφία των επιβατικών αεροσκαφών παραμένει σχεδόν ίδια, με κυλινδρική άτρακτο και δύο φτερά. Μια αμερικανική startup, όμως, φιλοδοξεί να ανατρέψει αυτό το μοντέλο και να φέρει μια νέα εποχή στον σχεδιασμό των αεροπλάνων.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, η JetZero αναπτύσσει ένα αεροσκάφος «blended wing» (ενιαίας πτέρυγας και ατράκτου), με σχεδίαση που θυμίζει περισσότερο σαλάχι παρά συμβατικό αεροπλάνο. Αν το εγχείρημα στεφθεί με επιτυχία, θα πρόκειται για τη σημαντικότερη αλλαγή στην εμπορική αεροπορία από την εποχή του Concorde.
Σημαντική ώθηση στο project έδωσε η καταρχήν συμφωνία της αμερικανικής Export-Import Bank να στηρίξει την εταιρεία με δάνεια και εγγυήσεις έως 3 δισ. δολαρίων, με στόχο την κατασκευή του πρώτου εργοστασίου παραγωγής της.
Ένα αεροπλάνο χωρίς συμβατικά παράθυρα
Το μοντέλο Z4 διαφέρει ριζικά από τα σημερινά επιβατικά αεροσκάφη. Αντί για δύο διαδρόμους διαθέτει τέσσερις, ενώ η καμπίνα σχεδιάζεται χωρίς τα κλασικά παράθυρα.
Στη θέση τους θα υπάρχουν ψηφιακές οθόνες που θα προβάλλουν εικόνα από το εξωτερικό περιβάλλον, ενώ μια μεγάλη γυάλινη οροφή θα επιτρέπει στο φυσικό φως να φωτίζει το εσωτερικό της καμπίνας.
Παράλληλα, η εταιρεία υπόσχεται μεγαλύτερους προσωπικούς χώρους για τους επιβάτες, ειδικό χώρο αναμονής έξω από κάθε τουαλέτα και ατομικούς αποθηκευτικούς χώρους πάνω από κάθε κάθισμα.
Το Z4 σχεδιάζεται ώστε να μεταφέρει περίπου 250 επιβάτες, να καλύπτει αποστάσεις έως 5.000 ναυτικά μίλια και να πετά σε μεγαλύτερο ύψος από τα περισσότερα σύγχρονα επιβατικά αεροσκάφη.
Η πρόκληση απέναντι σε Boeing και Airbus
Η JetZero δεν επιδιώκει απλώς να παρουσιάσει ένα ακόμη νέο μοντέλο αεροσκάφους. Ο στόχος της είναι να αμφισβητήσει την κυριαρχία της Boeing στην αμερικανική αεροναυπηγική βιομηχανία, σε μια περίοδο όπου η Airbus διατηρεί πλέον το μεγαλύτερο μερίδιο της παγκόσμιας αγοράς και η κινεζική Comac ενισχύει σταδιακά τη θέση της.
Όπως έχει δηλώσει ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Τομ Ο’Λίρι, το πρωτότυπο αναμένεται να πραγματοποιήσει την πρώτη δοκιμαστική του πτήση έως τα τέλη του 2027, ενώ η εμπορική αξιοποίηση τοποθετείται στις αρχές της επόμενης δεκαετίας.
Έως και 30% χαμηλότερη κατανάλωση καυσίμου
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της σχεδίασης βασίζεται στην αεροδυναμική απόδοση. Η ιδέα της ενιαίας πτέρυγας δεν είναι νέα, καθώς αποτελεί αντικείμενο έρευνας της NASA εδώ και δεκαετίες.
Η αμερικανική διαστημική υπηρεσία έχει επενδύσει περισσότερα από 1 δισ. δολάρια σε σχετικά προγράμματα, αναζητώντας τρόπους για σημαντική μείωση της κατανάλωσης καυσίμου μέσω μικρότερης αεροδυναμικής αντίστασης και χαμηλότερου συνολικού βάρους.
Σύμφωνα με τη JetZero, το Z4 θα μπορεί να καταναλώνει περίπου 30% λιγότερο καύσιμο σε σύγκριση με σύγχρονα αεροσκάφη, όπως το Boeing 787.
Οι προκλήσεις που παραμένουν
Παρά τις υψηλές προσδοκίες, αρκετοί ειδικοί διατηρούν επιφυλάξεις για το νέο σχέδιο. Όπως επισημαίνουν, οι επιβάτες που θα κάθονται στα άκρα της πτέρυγας ενδέχεται να αισθάνονται πιο έντονα τις φυγόκεντρες δυνάμεις κατά τις στροφές, ενώ η απουσία πραγματικών παραθύρων θα μπορούσε να αυξήσει την αίσθηση δυσφορίας ή ναυτίας.
Ερωτήματα διατυπώνονται επίσης σχετικά με τις διαδικασίες εκκένωσης ενός αεροσκάφους με τέσσερις διαδρόμους, αλλά και για το κατά πόσο θα είναι συμβατό με τις υφιστάμενες υποδομές των αεροδρομίων.
Από την πλευρά της, η JetZero υποστηρίζει ότι έχει ήδη αντιμετωπίσει πολλά από αυτά τα ζητήματα, σχεδιάζοντας το αεροσκάφος σε συνεργασία με αεροπορικές εταιρείες, ώστε να μπορεί να ενταχθεί ομαλά στο υπάρχον δίκτυο αερομεταφορών.
Το ενδιαφέρον των αεροπορικών εταιρειών
Το πρόγραμμα έχει ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον περίπου 20 αεροπορικών εταιρειών, ανάμεσά τους οι Delta Air Lines, United Airlines και Alaska Airlines.
Μάλιστα, η United έχει υπογράψει συμφωνία υπό προϋποθέσεις για την αγορά έως και 200 αεροσκαφών Z4, εφόσον ολοκληρωθούν επιτυχώς η ανάπτυξη και η πιστοποίησή τους.
Με την υποστήριξη της αμερικανικής κυβέρνησης, τη χρηματοδότηση της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ για την κατασκευή του πρωτοτύπου και τη συμμετοχή εταιρειών όπως η Northrop Grumman και η RTX, η JetZero επιχειρεί να αποδείξει ότι μία από τις πιο φιλόδοξες ιδέες στην ιστορία της αεροναυπηγικής μπορεί να περάσει από τη θεωρία στην πράξη και, τελικά, στους διαδρόμους των αεροδρομίων.
