Ο διδακτορικός ερευνητής Γιώργος Παπαγεωργίου εξετάζει τα δεδομένα των αεροπορικών ατυχημάτων, με αφορμή πρόσφατα περιστατικά που προκάλεσαν τραυματισμούς εν πτήσει.
Το θέμα της ασφάλειας στις αεροπορικές μεταφορές επανέρχεται δυναμικά, μετά το ατύχημα της Delta Airlines στις 30 Ιουλίου 2025 (Τετάρτη), όταν ένα Airbus A330-900 αναγκάστηκε να προσγειωθεί εξαιτίας ισχυρών αναταράξεων που τραυμάτισαν 25 άτομα, καθώς και μετά το μοιραίο δυστύχημα της Air India στις 12 Ιουνίου 2025 (Παρασκευή), όπου ένα Boeing 787-8 (πτήση 171) συνετρίβη λίγο μετά την απογείωση, με 279 νεκρούς. Οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν πως η απενεργοποίηση της παροχής καυσίμων και στους δύο κινητήρες οφείλεται είτε σε ανθρώπινο λάθος είτε σε τεχνικό πρόβλημα.
Η ανάλυση καλύπτει όλα τα ατυχήματα που συνέβησαν σε αεροσκάφη Airbus και Boeing την τελευταία δεκαετία, με βάση στοιχεία από το Aviation Safety Network.
Οι Airbus και Boeing κυριαρχούν στην κατασκευή μεγάλων αεροσκαφών. Η Boeing, που ιδρύθηκε το 1916 στις ΗΠΑ, διαθέτει παγκοσμίως στόλο πάνω από 13.000 αεροσκάφη. Αντίστοιχα, η Airbus, μια ευρωπαϊκή κοινοπραξία που δημιουργήθηκε το 1970, κατέχει στόλο περίπου 11.000 αεροσκαφών. Παρά τη μεγαλύτερη ιστορική παρουσία της Boeing, τα τελευταία 20 χρόνια οι δύο εταιρείες έχουν εξισορροπήσει τις δυνάμεις τους τόσο σε μέγεθος στόλου όσο και σε τεχνολογία.
Όσον αφορά τα ετήσια ατυχήματα, η Boeing παρουσιάζει σταθερά περισσότερα περιστατικά την τελευταία δεκαετία. Συνολικά, το 65% των ατυχημάτων αφορούν αεροσκάφη της Boeing. Στην ανάλυση περιλαμβάνονται τόσο τα ατυχήματα όσο και τα παράνομα συμβάντα. Ως ατυχήματα καταγράφονται, μεταξύ άλλων:
-
Συγκρούσεις στο έδαφος με οχήματα των αεροδρομίων (ρυμουλκά, φορτηγά ανεφοδιασμού).
-
Ζημιές κατά την απογείωση ή προσγείωση χωρίς σοβαρές συνέπειες.
-
Μικρές ζημιές σε φτερά ή άτρακτο κατά τη διάρκεια ελλιμενισμού.
-
Προσκρούσεις με πουλιά.
Η πλειονότητα αυτών δεν οδηγεί σε απώλειες ζωών και αφορά μικρές τεχνικές βλάβες ή ανθρώπινα λάθη που συχνά δεν σχετίζονται με το πλήρωμα.
Στα παράνομα συμβάντα καταγράφονται ενέργειες με κακόβουλο σκοπό, όπως βομβιστικές επιθέσεις, αεροπειρατείες ή δολιοφθορές.
Στο πεδίο των θανατηφόρων ατυχημάτων, τα οποία αποτελούν μικρό ποσοστό του συνόλου (43 από 713 ατυχήματα), η ανάλυση των αιτιών είναι κρίσιμη για την κατανόηση της κατάστασης.
Τα πιο σοβαρά δυστυχήματα για κάθε εταιρεία την τελευταία δεκαετία είναι τα εξής:
Airbus:
-
Η συντριβή της πτήσης Germanwings 9525 (Airbus A320) στις 24 Μαρτίου 2015 οφείλεται σε εσκεμμένη ενέργεια του συγκυβερνήτη, ο οποίος αντιμετώπιζε σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα και προκάλεσε ελεγχόμενη πτώση στις Γαλλικές Άλπεις.
-
Η πτώση της πτήσης Metrojet 9268 (Airbus A321) στις 31 Οκτωβρίου 2015 πάνω από τη χερσόνησο του Σινά αποδόθηκε σε βομβιστική επίθεση. Παρά αρχικές θεωρίες για τεχνικά προβλήματα, οι ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας και το Ισλαμικό Κράτος επιβεβαίωσαν την τρομοκρατική ενέργεια.
Boeing:
-
Οι πτώσεις των Boeing 737 MAX Lion Air 610 (29 Οκτωβρίου 2018) και Ethiopian Airlines 302 (10 Μαρτίου 2019) σχετίζονται με βλάβη στο σύστημα MCAS, το οποίο λανθασμένα ενεργοποιήθηκε και ανάγκασε το αεροσκάφος να πάρει επικίνδυνη κλίση προς τα κάτω, οδηγώντας σε απώλεια ελέγχου.
Ερωτηματικά για το ποια εταιρεία κατασκευάζει πιο ασφαλή αεροσκάφη παραμένουν. Τα δεδομένα δείχνουν ότι η Airbus έχει λιγότερα ατυχήματα, ενώ τα περισσότερα περιστατικά της οφείλονται σε εξωτερικούς παράγοντες ή ανθρώπινα λάθη. Αντίθετα, στα πρόσφατα ατυχήματα της Boeing, όπως αυτά με το MCAS, το ζήτημα σχετίστηκε με σχεδιαστικό σφάλμα. Ωστόσο, η Boeing έχει αναγνωρίσει την ευθύνη, έχει αναβαθμίσει το σύστημα και το αεροσκάφος έχει επιστρέψει σε υπηρεσία με αυστηρότερες προδιαγραφές.
Τα στατιστικά δείχνουν ότι το αεροπορικό ταξίδι παραμένει ο ασφαλέστερος τρόπος μετακίνησης. Η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA) αναφέρει ότι η πιθανότητα θανατηφόρου ατυχήματος ανά επιβάτη είναι περίπου 0,06 ανά εκατομμύριο πτήσεις, δηλαδή 0,000006%. Αντιθέτως, τα τροχαία ατυχήματα παρουσιάζουν πολύ υψηλότερο ποσοστό, με το 6% των τροχαίων στην Ελλάδα το 2023 να είναι θανατηφόρα σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ.
Η ψυχολογία μας όμως επηρεάζεται από την ένταση και τη σπανιότητα των αεροπορικών δυστυχημάτων, που έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο από τα πολυάριθμα αλλά μικρότερης κλίμακας τροχαία.
Η εμπιστοσύνη στα επίσημα στατιστικά δεδομένα είναι επομένως απαραίτητη, ώστε να αποφεύγεται η παρανόηση και η υπερεκτίμηση του κινδύνου.
Πηγή: HuffPost
