Η συνεχιζόμενη κρίση στη Μέση Ανατολή φαίνεται πως επηρεάζει και την αεροπορία που πραγματοποιεί όλες τις ενέργειες προκειμένου να είναι έτοιμη να ανταπεξέλθει για το ενδεχόμενο έλλειψης καυσίμων.
Η εμπορική αεροπορία χρησιμοποιεί κυρίως δύο τύπους καυσίμου εξίσου ασφαλή: το Jet A-1 και το Jet A. Η διαφορά στα δύο αυτά καύσιμα εντοπίζεται κυρίως ως προς το σημείο πήξης, με το Jet A-1 να έχει μεγαλύτερη αντοχή σε χαμηλότερες θερμοκρασίες, κάτι το οποίο το καθιστά καταλληλότερο για μεγάλες υπερατλαντικές ή πολικές πτήσεις.
«Αν ο πόλεμος συνεχιστεί, δεν θα αργήσουμε να δούμε ελλείψεις καυσίμων σε ορισμένα μέρη του κόσμου.» έγραψε χαρακτηριστικά ο Stuart Fox, διευθυντής Πτήσεων και Τεχνικών Λειτουργιών της IATA, ενώ συμπλήρωσε πως: «Η πρόσφατη πίεση στην παγκόσμια προμήθεια καυσίμων αεροπορίας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχει αναδείξει κάτι το οποίο οι περισσότεροι επιβάτες δεν σκέφτονται ποτέ: το καύσιμο στο αεροσκάφος».
Στην Ευρώπη η προμήθεια Jet A-1 ενδέχεται να επηρεαστεί αν συνεχιστεί η ένταση στη Μέση Ανατολή. Σε αυτό το πλαίσιο, η χρήση του Jet A —που παράγεται σε μεγάλες ποσότητες εκτός Κόλπου— εξετάζεται ως πιθανή εναλλακτική για τη μείωση της πίεσης στις υπάρχουσες αλυσίδες εφοδιασμού.
Την ίδια ώρα για το θέμα αυτό η IATA όσο και ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ασφάλεια της Αεροπορίας, έχουν εκδώσει κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με τον τρόπο χρήσης του Jet A σε αγορές που έως τώρα χρησιμοποιούν Jet A-1.
Στόχος της αλλαγής αυτής είναι να προσφέρει στις αεροπορικές εταιρείες μεγαλύτερη ευελιξία σε περιόδους περιορισμένης διαθεσιμότητας καυσίμων. Ήδη, σε χώρες όπως ο Καναδάς, οι αερομεταφορείς εναλλάσσουν εποχικά τους δύο τύπους καυσίμου στο πλαίσιο της κανονικής λειτουργίας τους.
Η αλλαγή αυτή όμως απαιτεί προσεκτικές κινήσεις. Οι εταιρείες θα πρέπει να προσαρμόσουν τον σχεδιασμό πτήσεων, να λαμβάνουν υπόψη το υψηλότερο σημείο πήξης του Jet A σε ψυχρές αεροπορικές διαδρομές και να διασφαλίζουν ότι τα αεροσκάφη λειτουργούν εντός των εγκεκριμένων ορίων ασφαλείας. Ταυτόχρονα, αεροδρόμια και προμηθευτές καυσίμων θα χρειαστεί να εφαρμόσουν νέες διαδικασίες ελέγχου, σήμανσης και ποιοτικού ελέγχου.
Σύμφωνα με τον Stuart Fox η ζημιά από πιθανές ελλείψεις για τις αεροπορικές εταιρείες εκτός Βόρειας Αμερικής θα μπορούσε να μετριαστεί αν τους επιτρεπόταν να χρησιμοποιούν καύσιμο Jet A αντί για Jet A-1.
Πιθανό σενάριο είναι επίσης να απαιτηθούν αλλαγές σε συμβόλαια προμήθειας καυσίμων, ασφαλιστικές καλύψεις και τεχνική τεκμηρίωση, ενώ κρίσιμη θεωρείται η σαφής ενημέρωση των πληρωμάτων για τον τύπο καυσίμου που μεταφέρει κάθε αεροσκάφος.
Η Goldman Sachs και άλλοι ενεργειακοί αναλυτές εκτιμούν ότι η Ευρώπη μπορεί να περάσει κάτω από το όριο ασφαλείας των 23 ημερών αποθεμάτων jet fuel. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα αεροδρόμια θα ξεμείνουν ξαφνικά από καύσιμα, αλλά ότι η αγορά θα λειτουργεί πλέον με πολύ περιορισμένα περιθώρια ασφαλείας.
Τι θα συμβεί με τα εισιτήρια;
Η διακοπή των μεταφορών και η εκτόξευση των ασφαλιστικών κινδύνων για τα δεξαμενόπλοια έχουν οδηγήσει σε ιστορικό άλμα τις τιμές του αεροπορικού καυσίμου που διπλασιάστηκαν συγκριτικά με τη περίοδο πριν τον πόλεμο.
Οι τιμές εισιτηρίων στην Ευρώπη σύμφωνα με τους αναλυτές θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά 5% έως 12% κατά τη θερινή περίοδο, εφόσον η κρίση τιμών συνεχιστεί. Η Ryanair, η Lufthansa και άλλες εταιρείες έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι παρατεταμένη ενεργειακή κρίση μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε περιορισμούς πτήσεων μέσα στο καλοκαίρι.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ακόμη και μικρές διακοπές εφοδιασμού ή καθυστερήσεις σε φορτία μπορούν να προκαλέσουν ακυρώσεις πτήσεων, δελτίο καυσίμων ή προσωρινή διακοπή δρομολογίων.
Οι πιο ευάλωτες χώρες θεωρούνται το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιρλανδία και ορισμένα περιφερειακά αεροδρόμια που εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από εισαγόμενα καύσιμα.
Τα δικαιώματα των επιβατών
Για τις ακυρώσεις πτήσεων λόγω αυξημένου κόστους καυσίμων, η Επιτροπή υπογράμμισε ότι οι αποφάσεις ακύρωσης αποτελούν εμπορικές αποφάσεις των αεροπορικών εταιρειών, ωστόσο τα δικαιώματα των επιβατών εξακολουθούν να ισχύουν πλήρως.
Οι επιβάτες όπως ανέφερε δικαιούνται επιστροφή χρημάτων, επαναδρομολόγηση ή επιστροφή, καθώς και βοήθεια στο αεροδρόμιο, ενώ σε περιπτώσεις ακυρώσεων τελευταίας στιγμής προβλέπεται και αποζημίωση.
Η εκπρόσωπος της Επιτροπής υπογράμμισε επίσης ότι βασικός στόχος των ευρωπαϊκών δικαιωμάτων επιβατών αεροπορικών μεταφορών είναι να διασφαλίζεται ότι ο επιβάτης θα φτάσει «από το σημείο Α στο σημείο Β», με παροχή ενημέρωσης, φροντίδας και βοήθειας, διευκρινίζοντας ότι η οικονομική αποζημίωση δεν αποτελεί τον κύριο σκοπό του πλαισίου.
