Μια φιλόδοξη προσπάθεια να αλλάξει τα δεδομένα στην αεροναυπηγική βρίσκεται σε εξέλιξη στην έρημο Μοχάβε της Καλιφόρνιας, όπου η JetZero κατασκευάζει ένα πρωτότυπο αεροσκάφος πλήρους κλίμακας.
Ο στόχος είναι η ανάπτυξη ενός επιβατικού αεροπλάνου χωρητικότητας άνω των 200 επιβατών, σε μια κατηγορία που κυριαρχείται σήμερα από τις Airbus και Boeing.
Σύμφωνα με το Reuters, το δοκιμαστικό αεροσκάφος αναμένεται να πραγματοποιήσει την πρώτη του πτήση έως το τέλος του επόμενου έτους, αποτελώντας σημαντικό βήμα για τη νεοφυή εταιρεία από την Καλιφόρνια, η οποία φιλοδοξεί να δημιουργήσει το πρώτο εμπορικό αεροσκάφος τύπου blended wing.
Η συγκεκριμένη σχεδίαση ενσωματώνει άτρακτο και πτέρυγες σε μία ενιαία επιφάνεια άντωσης, σε αντίθεση με τη συμβατική αρχιτεκτονική των σημερινών επιβατικών αεροσκαφών. Η διάταξη αυτή υπόσχεται καλύτερη αεροδυναμική συμπεριφορά και σημαντική εξοικονόμηση καυσίμου.
Κατά την JetZero, ο σχεδιασμός που θυμίζει σαλάχι μάντα (manta ray) μπορεί να μειώσει την κατανάλωση καυσίμου έως και κατά 50%. Η τεχνολογία έχει ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον και επενδύσεις από τις United Airlines και Alaska Airlines.
Το πρωτότυπο αεροσκάφος κατασκευάζεται από τη Scaled Composites, θυγατρική της Northrop Grumman, με μερική χρηματοδότηση από την Αμερικανική Πολεμική Αεροπορία. Παράλληλα, χρησιμοποιεί κινητήρες Pratt & Whitney, ίδιου τύπου με εκείνους που εξοπλίζουν το Boeing 757.
Εφόσον η πρώτη δοκιμαστική πτήση στεφθεί με επιτυχία, η JetZero εκτιμά ότι θα μπορέσει να προσελκύσει νέα κεφάλαια και να προχωρήσει στην ανάπτυξη εμπορικών αεροσκαφών, με στόχο την έναρξη παραγωγής από το 2030 στις εγκαταστάσεις της στο Γκρίνσμπορο της Βόρειας Καρολίνας.
Ωστόσο, η πορεία αυτή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πιστοποίηση του νέου σχεδιασμού από τις αρμόδιες αεροπορικές αρχές, μια διαδικασία που θεωρείται ιδιαίτερα απαιτητική λόγω της καινοτόμου αρχιτεκτονικής του αεροσκάφους.
Παράλληλα, η ίδια σχεδίαση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και σε στρατιωτικές εφαρμογές, όπως μεταφορές προσωπικού ή εναέριος ανεφοδιασμός.
«Κανείς δεν έχει κάνει κάτι τέτοιο μέχρι σήμερα», δήλωσε στο Reuters ο διευθύνων σύμβουλος της JetZero, Τομ Ο’Λίρι, αναφερόμενος στην κατασκευή του πρώτου πρωτότυπου αεροσκάφους πλήρους κλίμακας με σχεδίαση blended wing.
Στη συνέχεια πρόσθεσε: «Αξιοποιούμε υπάρχουσα τεχνολογία και περισσότερα από 30 χρόνια ερευνών της NASA».
Οι τεχνικές λεπτομέρειες του πρωτοτύπου παραμένουν απόρρητες, καθώς βασική επιδίωξη της εταιρείας είναι να αποδείξει ότι η νέα σχεδίαση μπορεί να εξασφαλίσει την απαιτούμενη άντωση με σημαντικά μικρότερη αεροδυναμική αντίσταση και, κατά συνέπεια, χαμηλότερη κατανάλωση καυσίμου.
Στο συγκεκριμένο πρωτότυπο μόνο το πιλοτήριο θα βρίσκεται υπό πίεση, ενώ ο χώρος που προορίζεται για τους επιβάτες θα χρησιμοποιηθεί προσωρινά για την τοποθέτηση δεξαμενών καυσίμου.
Με στόχο την αγορά των αεροσκαφών μεσαίας χωρητικότητας
Το μοντέλο Z4 της JetZero σχεδιάζεται για το λεγόμενο «μεσαίο τμήμα της αγοράς», το οποίο εξυπηρετούσαν στο παρελθόν τα Boeing 757 και 767. Η συγκεκριμένη κατηγορία αφορά αεροσκάφη χωρητικότητας 200 έως 270 επιβατών για πτήσεις μεσαίων και μεγάλων αποστάσεων.
Σε αντίθεση με τη συμβατική κυλινδρική άτρακτο, η JetZero προτείνει μια φαρδιά και επίπεδη καμπίνα, επιτρέποντας νέες διατάξεις καθισμάτων, μεγαλύτερα παράθυρα και πιο ευέλικτους εσωτερικούς χώρους. Παράλληλα, δημιουργούνται περισσότερες δυνατότητες στη διαμόρφωση των χώρων εστίασης και των τουαλετών.
Οι κινητήρες έχουν τοποθετηθεί στο επάνω πίσω τμήμα του αεροσκάφους, ώστε να μειώνεται ο θόρυβος που φτάνει στο έδαφος και να βελτιώνεται η ενεργειακή απόδοση.
Ο διευθύνων σύμβουλος της AeroDynamic Advisory, Ρίτσαρντ Αμπουλάφια, σημείωσε ότι η ομάδα της JetZero έχει ήδη εντυπωσιάσει αρκετούς ανθρώπους του κλάδου, ωστόσο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δύο σημαντικές προκλήσεις.
Η πρώτη αφορά την απόδειξη ότι οι υποσχόμενες εξοικονομήσεις καυσίμου μπορούν να επιτευχθούν στην πράξη. Η δεύτερη σχετίζεται με την εξασφάλιση των τεράστιων κεφαλαίων που απαιτούνται για τη μετατροπή ενός επιτυχημένου πρωτοτύπου σε πιστοποιημένο εμπορικό αεροσκάφος.
«Είναι ακόμη πολύ νωρίς, αλλά δεν πρόκειται για μια παράλογη ιδέα», σχολίασε, ενώ συμπλήρωσε: «Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε αυτό το ενδεχόμενο.»
Οι επενδύσεις και τα επόμενα βήματα
Από την ίδρυσή της το 2020, η JetZero αντιμετώπισε αρχικά έντονο σκεπτικισμό. Η εικόνα άλλαξε τον Αύγουστο του 2023, όταν η Αμερικανική Πολεμική Αεροπορία επέλεξε την εταιρεία για τετραετές πρόγραμμα χρηματοδότησης ύψους 235 εκατ. δολαρίων με στόχο την κατασκευή του πρωτοτύπου.
Ο αεροναυπηγός και αναλυτής της Leeham News, Μπιορν Φερμ, εκτίμησε ότι τα οφέλη της νέας σχεδίασης δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί στην πράξη, επισημαίνοντας ότι εξυπηρετεί πιθανώς περισσότερο στρατιωτικές εφαρμογές.
«Αυτός ο τύπος σχεδίασης είναι ιδανικός για στρατιωτικά αεροσκάφη που απαιτούν χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας (stealth) και μεγάλο εσωτερικό όγκο για τη μεταφορά φορτίου ή καυσίμων, αλλά όχι απαραίτητα τόσο κατάλληλος για επιβατικά αεροσκάφη», ανέφερε.
Παρ’ όλα αυτά, αεροπορικές εταιρείες έχουν ήδη στηρίξει το εγχείρημα μέσω επενδύσεων και συμφωνιών αγοράς αεροσκαφών, υπό την προϋπόθεση ότι το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί με επιτυχία.
Τον Ιανουάριο η JetZero άντλησε 175 εκατ. δολάρια σε νέο γύρο χρηματοδότησης, με επικεφαλής την B Capital και τη συμμετοχή των United Airlines Ventures, Northrop Grumman και RTX Ventures. Η United Airlines εξασφάλισε παράλληλα δικαίωμα αγοράς έως 100 αεροσκαφών, καθώς και δικαιώματα προαίρεσης για ακόμη 100.
Ο Τομ Ο’Λίρι αποκάλυψε ακόμη ότι μέχρι το τέλος της χρονιάς σχεδιάζεται νέος γύρος χρηματοδότησης, ενώ εξετάζεται και η εισαγωγή της εταιρείας στο χρηματιστήριο έως το 2028.
Όπως ανέφερε, η JetZero επιδιώκει να αξιοποιήσει το αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον για την αεροδιαστημική τεχνολογία, το οποίο ενισχύθηκε μετά τη δημόσια εγγραφή της SpaceX.
«Δεν υπάρχει σήμερα διευθύνων σύμβουλος αεροδιαστημικής εταιρείας στον κόσμο που να μην σκέφτεται την εισαγωγή στο χρηματιστήριο μετά το IPO της SpaceX», δήλωσε ο Ο’Λίρι.
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από την πρώτη δοκιμαστική πτήση του πρωτοτύπου.
«Μόλις πετάξει το πρωτότυπο… τότε θα ανοίξει ο δρόμος για τη δημιουργία βιβλίου παραγγελιών, γιατί οι αεροπορικές εταιρείες θα πουν: “Αυτό είναι πραγματικότητα.”»
